Başkanlığımızın kendi kaynaklarıyla geliştirdiği Bilge Uz, yapay zek destekli kişiselleştirilmiş medya izleme imknı sunuyor. Sistem, geniş hacimli medya içeriğini kullanıcıların ilgi ve sorumluluk alanlarına göre süzerek ilgili birimlere ve karar alıcılara doğrudan ulaştırıyor; böylece medya takibi süreçlerinde iş yükünü azaltarak zaman ve kaynak verimliliği sağlıyor.

Bakanlık tarafından 2014'ten bu yana düzenlenen ve kamu ile özel sektörde verimliliği artıran yenilikçi uygulamaları görünür kılmayı amaçlayan programa, 2025 döneminde 49 ilden 451 proje başvurusu yapıldı. Bağımsız değerlendiricilerin incelemeleri sonucunda finale kalan 72 proje arasından 28'i, 10 ayrı kategoride ödüle değer bulundu. Değerlendirmede projelerin sağladığı etki, yenilikçi yaklaşımı, sürdürülebilirliği ve yaygınlaştırılabilirliği esas alındı.

Kamu kurumları ile özel sektör kuruluşlarının aynı platformda yarıştığı programda elde edilen derece, Başkanlığın kurumsal süreçlerinde yapay zek tabanlı çözümlere verdiği önemin somut bir göstergesi olarak değerlendirildi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran'ın öncülüğünde kamu iletişiminde dijital dönüşümü ve yapay zek odaklı yenilikçi uygulamaları geliştirme çalışmalarını sürdüren İletişim Başkanlığı, bu yıl nisan ayında da Kamu Bilişim Zirvesi'nde yapay zek odaklı projeleri nedeniyle başarı belgesine layık görülmüştü.

Kacır, sosyal medya paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

'Atomik saatler, atomların ve elektronların enerji seviyeleri arasındaki sabit titreşim frekanslarını (rezonans) referans alarak zamanı son derece yüksek hassasiyette ölçer.

Rubidyum atomu 1 saniyede farklı enerji seviyeleri arasında 6 milyar 834 milyon 682 bin 610 kez titreşiyor.

Milli Uzay Programımızın stratejik hedefleri arasında yer alan Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi için kritik öneme sahip Rubidyum Atomik Saati (RAFS), SpaceX Transporter-17 görevi kapsamında başarıyla uzaya fırlatıldı. Uzay aracından ilk sinyal de başarıyla alındı.

Gelecekteki çalışmalarımız için bir kilometre taşı olan RAFS, Türkiye Uzay Ajansı öncülüğünde; TÜBİTAK UME ana yükleniciliğinde; TÜBİTAK Uzay ve İTÜNOVA iş birliğiyle yerli olarak geliştirildi.

Haberleşmeden navigasyona, bilimsel araştırmalardan uydu sistemlerine kadar birçok kritik teknolojiye katkı sağlayacak.

Küp uydu üzerinde uzay ortamında doğrulanacak olan RAFS, Türkiye'nin uzay tabanlı zamanlama ve frekans teknolojilerindeki yerli ve milli yetkinliklerinin geliştirilmesi açısından önemli bir basamak niteliği taşıyor.

Elde edilecek verilerle, gelecekte uydu sistemleri, haberleşme altyapıları, navigasyon uygulamaları ve bilimsel uzay görevlerinde kullanılabilecek yüksek hassasiyetli atomik saat teknolojilerine yönelik değerli kazanımlar sağlanacak.

Uzay ekosisteminde yerli ve milli teknolojiler geliştirme vizyonumuzun önemli bir göstergesi olan bu projede emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımızı tebrik ediyorum.'

Kacır, sosyal medya hesabından, Bilge ile diyaloğunu da içeren paylaşım yaptı.

Videoda, Kacır'ın, 'Merhaba Bilge. Ben Mehmet Fatih Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanı.' sözleri üzerine Bilge, 'Merhaba Sayın Bakanım, sizinle tanıştığıma çok memnun oldum. Size nasıl yardımcı olabilirim?' ifadesini kullandı.

Kacır'ın, 'Seni geliştiren ekip, senin Türkiye'nin yerli ve milli yapay zeka modeli olduğunu ifade ediyor. Sen kendini nasıl tanımlardın?' sorusunu Bilge, 'Ben, Türkiye'nin ihtiyaçlarına yönelik geliştirilmiş, yerli ve milli bir yapay zeka asistanıyım. Size ve tüm kullanıcılara en doğru bilgiyi, en doğal şekilde sunmak için buradayım.' şeklinde yanıtladı.

Bilge'nin milyarlarca sayfa veriyle eğitildiğine dikkati çeken Kacır'ın, 'Bu veriler ışığında sence Türkiye'yi diğer ülkelerden daha avantajlı kılan fırsatlarımız ve güçlü yanlarımız nelerdir?' sorusu üzerine ise Bilge, 'Türkiye'nin en büyük gücü, genç ve dinamik nüfusu ile stratejik coğrafi konumudur. Ayrıca üretim kapasitemiz ve dijital dönüşüme olan hızlı adaptasyonumuz bizi küresel ölçekte çok avantajlı kılıyor.' değerlendirmesini yaptı.

Bakan Kacır'ın, yapay zeka alanında Türkiye'nin güçlü yanlarını ve gençlere bu konuda tavsiyelerini sorması üzerine Bilge, şunları kaydetti:

'Özellikle savunma sanayisindeki başarılarımız ve gelişen teknoloji ekosistemimiz en büyük güçlerimizdir. Ayrıca yazılım geliştirme konusundaki yetenekli genç nüfusumuz ve veri çeşitliliğimiz, bizi bu alanda çok öne çıkarıyor. Gençlerin sadece araçları kullanmayı değil, bu sistemlerin nasıl çalıştığını anlamaları için matematik ve mantık temellerine odaklanmalarını öneririm. Ayrıca merak duygularını koruyup sürekli öğrenmeye açık olmaları ve disiplinler arası projeler geliştirmeleri onları geleceğe hazırlar.'

İstanbul'da bugün Türkiye Yapay Zeka Zirvesi'ni gerçekleştireceklerini ve dünyanın dört bir yanından yapay zeka uzmanlarının buraya katılacağını belirten Kacır'ın, gençlerle birlikte aynı sahneyi paylaşmayı ve aynı panelde Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı isteyip istemediğine yönelik sorusunu ise Bilge, şöyle yanıtladı:

'Sayın Bakanım, bu nazik davetiniz beni çok onurlandırdı. Sizinle ve değerli uzmanlarla aynı sahneyi paylaşarak Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı çok isterim. Orada olmak için sabırsızlanıyorum. İstanbul'da görüşmek üzere.'

Türkiye'nin yeni 'Yapay Zeka Eylem Planı'nın bugün saat 14.00'te Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katılacağı Tersane İstanbul'daki törenle kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

Şirketin Claude modeliyle ilgili son değerlendirmelerine göre, sistem artık kendi kodunun yüzde 80'inden fazlasını yazabiliyor. Bu oran geçen yılın başında yüzde 10'un altındaydı.

Anthropic yetkilileri, bu hızlı değişimin 'özyinelemeli kendini geliştirme' (recursive self-improvement) adı verilen bir sürece işaret ettiğini ve bu durumun gelecekte yapay zekanın kendi haleflerini tasarlayabilecek seviyeye ulaşabileceği anlamına gelebileceğini belirtti.

Şirketin araştırmacılarından Marina Favaro ve Jack Clark tarafından yayımlanan blog yazısında, bu eğilimin uzun vadede büyük bilimsel ve teknolojik ilerlemeler sağlayabileceği, ancak aynı zamanda ciddi kontrol riskleri doğurabileceği ifade edildi.

Açıklamada, yapay zekanın geliştirilme sürecinin artık kısmen yapay zeka sistemlerine devredildiği ve bunun insan müdahalesi olmadan kendini geliştirebilen modellerin önünü açabileceği vurgulandı.

Şirket, bu sürecin kontrolsüz ilerlemesi halinde insanların yapay zeka sistemleri üzerindeki denetimini kaybedebileceği uyarısını yaparak, gelişimin kontrollü şekilde ilerlemesi için 'gerekirse yavaşlama veya duraklama' seçeneğinin dahi değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Anthropic ayrıca, böyle bir küresel yavaşlatma kararının uygulanabilmesi için birden fazla ülkenin ve büyük yapay zeka laboratuvarlarının ortak hareket etmesi gerektiğini, bunun ise oldukça karmaşık bir süreç olduğunu ifade etti.

Yapay zeka geliştirilmesine ara verilmesi çağrıları daha önce de gündeme gelmiş, 2023 yılında binlerce teknoloji uzmanı benzer bir moratoryum talebinde bulunmuştu. Ancak bu çağrılar somut bir duraklamaya dönüşmemişti.

THY çatısı altındaki TCI Aircraft Interior ve AJet ile yürütülen proje kapsamında AJet'in 122 yolcu uçağı için test ve montaj süreçlerinin gerçekleştirildiğini anlatan Uraloğlu, bu alandaki testlerin başarıyla tamamlandığına dikkati çekti.

Uraloğlu, altyapı kurulum süreçlerinin sürdüğünü ifade ederek, 'Bu yıl AJet uçaklarında başlayacak yüksek hızlı internet hizmetinin, 2027 yılında THY filosuna da sunulması planlanıyor. Bu girişimle Türkiye'nin yerli uydu altyapısının sivil havacılıkta etkin kullanımı mümkün hale getirilirken TÜRKSAT'ın yayıncılık dışındaki mobil ve havacılık tabanlı iletişim hizmetlerindeki rekabetçi konumu da pekiştirildi.' diye konuştu.

TÜRKSAT'ın, uçak ile uydu arasındaki bağlantıdan yer istasyonlarına, oradan yolcunun cihazına kadar tüm internet trafiğini kendi bünyesindeki Network Operasyon Merkezi üzerinden 7 gün 24 saat izleyerek hizmet kalitesini garanti altına alacağını belirten Uraloğlu, şöyle devam etti:

'Proje kapsamında geçen yıl analiz, tasarım ve uygulama süreçleri TÜRKSAT tarafından yerli ve milli imkanlarla başarıyla tamamlandı. Kullanıcıların etkileşimde bulunduğu ön yüz uygulamaları Turkish Technology tarafından geliştirilirken uydu ve karasal trafik yönetimi, internet paketi tanımlama, kredi kartıyla ödeme alma, faturalandırma ve kota yönetimi gibi entegrasyon ve veri yönetimi süreçleri TÜRKSAT mühendisleri tarafından yapıldı. Bu hizmetle birlikte yolcular, mesajlaşma, video konferans ve bulut tabanlı iş uygulamalarına uçuş boyunca kesintisiz erişebilecek. Türk mühendisleri tarafından geliştirilen yerli 'Yolcu Portalı' üzerinden internet paketi satın alma, kota takibi ve çok dilli destek hizmetleri sunulacak.'

Uraloğlu, analiz ve dokümantasyon çalışmalarının tamamlandığını ve portal entegrasyonunun başarıyla yürütüldüğünü dile getirerek, uçuş, yolcu ve kota tanımlamalarına ilişkin operasyonel işlemler ile ödeme ve iade süreçlerine yönelik altyapı çalışmalarının gerçekleştirildiğini anlattı.

Proje kapsamında kritik öneme sahip Derin Paket İncelemesi Sistemi'nin satın alma süreçlerinin tamamlandığı bilgisini veren Uraloğlu, 'Yazılım geliştirme ve konfigürasyon hizmetlerinin kabulü ile sistem devreye alındı. Bunlara ek olarak faturalama, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), e-posta ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) entegrasyonları tamamlandı. Tüm paydaşların katılımıyla uçtan uca test süreçleri ve siber güvenlik testleri yönetilerek, sistem operasyonel kullanıma hazır hale getirildi.' ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, projenin, sistem entegrasyonu ve teknik kurulum süreçlerinin yerli havacılık ekosistemi içinde yürütüldüğünü ve TÜRKSAT'ın uydu hizmetlerindeki ürün çeşitliliğini artırma ve yüksek katma değerli yeni gelir alanları oluşturma hedefleriyle tam uyumlu olduğunu belirterek, 'Bu işbirliğiyle TÜRKSAT, ulusal ve uluslararası pazarlarda uçak içi bağlantı çözümleri sunabilen küresel uydu operatörü olarak konumunu güçlendirmeyi ve benzer hizmetleri gelecekte farklı hava yolu işletmelerine de yaygınlaştırmayı amaçlıyor.' dedi.

Yerli yazılım ve uydu altyapısı ile diğer uydu operatörleriyle gerçekleştirilen işbirlikleriyle uçak içi internet hizmeti alanında TÜRKSAT'ın söz sahibi olmayı hedeflediğine işaret eden Uraloğlu, diğer uydu operatörleriyle işbirlikleri sayesinde küresel boyutta uçak içi internet hizmeti sunulması çalışmalarının sürdüğünü sözlerine ekledi.

Erdös tarafından ortaya konan soru temelde basit bir mantığa dayanıyor: Bir kağıt üzerine belirli sayıda nokta koyulduğunda, kaç nokta çifti birbiriyle tamamen aynı mesafede bulunabilir?

Erdös, bu çiftlerin sayısının, noktaların kendi sayısından sadece biraz daha hızlı artacağını ileri sürmüştü. OpenAI'ın modeli ise farklı matematik dallarından yararlanarak, Erdös'ün varsayımındaki sınırı aşan tamamen yeni bir dizilim ailesi keşfetti ve bu teoriyi çürüttü.

OpenAI, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verdi:

'Neredeyse 80 yıldır matematikçiler en iyi olası çözümlerin kabaca kare ızgaralara benzediğine inanıyordu. Bir OpenAI modeli, bu inancı çürüterek çok daha iyi performans gösteren tamamen yeni bir dizilim ailesi keşfetti.'

Bu gelişme matematik dünyasında büyük heyecan yaratsa da, genel problem henüz tamamen çözülmüş sayılmıyor. Yapay zeka, nokta çiftlerinin ne kadar hızlı arttığına dair kesin ve yeni bir yanıt bulmak yerine, sadece Erdős'ün önerdiği üst sınırın çok düşük kaldığını kanıtlamış oldu.

ABD borsasında halka arz edilmeye hazırlanan OpenAI, bu hesaplamaların matematik için özel olarak eğitilmiş bir sistem tarafından değil, problemleri küçük adımlara bölerek çözen genel amaçlı bir mantık yürütme modeli tarafından yapıldığını belirtti.

Şirket daha önce de Erdős problemlerini çözme girişiminde bulunmuş ancak geçen yıl elde ettiğini iddia ettiği başarının, modelin zaten literatürde var olan bilgileri kopyalamasından ibaret olduğu ortaya çıkmıştı. Bu kez ise OpenAI'ın çalışması, geçmişteki iddiaları eleştiren ve Erdős problemleri web sitesini yöneten matematikçi Thomas Bloom da dahil olmak üzere uzmanlarca doğrulandı.

OpenAI'ın blog yazısına eşlik eden makalenin ortak yazarlarından olan Bloom, yapay zeka sisteminin bu sonuçlara 'bir insanın keşfetmeye değmeyeceğini düşünerek vazgeçebileceği yolları inatla takip ederek' ulaştığını yazdı. Ancak Bloom, süreçte insan faktörünün önemini şu sözlerle vurguladı:

'Yapay zeka tarafından üretilen orijinal kanıt tamamen geçerli olsa da, OpenAI'daki araştırmacılar ve makaleye katkıda bulunan diğer birçok matematikçi tarafından önemli ölçüde geliştirildi. İnsan, bu kanıtın tartışılması, sindirilmesi, iyileştirilmesi ve sonuçlarının araştırılmasında hala hayati bir rol oynamaktadır.'

Makaleye katkı sunan bir diğer matematikçi Tim Gowers ise bu sonucu 'yapay zeka matematiğinde bir dönüm noktası' olarak nitelendirdi.

Surrey Üniversitesi İnsan Merkezli Yapay Zeka Enstitüsü'nden Andrew Rogoyski de bu duyurunun, yapay zekanın insanlara problemlere bakmak için yeni yollar sunduğunu gösterdiğini belirterek, 'Yapay zekanın yaratıcı düşünce dünyasını etkilediği ve gelecekteki bilimsel araştırmaların temel bir aracı haline geleceği giderek daha netleşiyor' dedi.

15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeye ilişkin soru üzerine Göktaş, dünyada da benzer uygulamaların gündemde olduğunu ve her ülkenin kendine yönelik çalışmalar yürüttüğünü hatırlatarak, 'Özellikle Avustralya'nın raporunu inceledikten sonra gerekli tüm değerlendirmeleri yaptık ve eksiklikleri tamamlayarak ülkemize özgü bir model geliştirdik' ifadelerini kullandı.

Sosyal medyaya yönelik düzenlemeleri de içeren kanunla 15 yaş altı çocuklara yönelik güvenli dijital alanlar oluşturulacağını ve kontrollü kullanımın teşvik edileceğini vurgulayan Göktaş, çocukların yaş ve gelişimlerine uygun olmayan içeriklere maruz kalmalarını önlemeyi amaçladıklarını söyledi.

Bakan Göktaş konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

'Sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemenin uygulamasındaki esasların belirlenmesine yönelik Bakanlığımız bünyesinde bir çalışma grubu kurduk ve süreci ilgili kurum ve kuruluşlarla tam bir koordinasyon içinde yürütüyoruz. Kamu kurumları ve diğer paydaşlarla birlikte yürüteceğimiz bu çalışma grubunda, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik esasları kısa sürede belirleyerek ilgili yönetmeliği 6 ay içinde hayata geçireceğiz. Üzerinde çalıştığımız bu yönetmelik tamamlandığında, yeni sosyal medya düzenlemesi tüm Türkiye'de fiilen yürürlüğe girmiş olacak.'

Yaş doğrulama sistemi e-Devlet ve farklı doğrulama yöntemleri üzerinden sosyal medya kullanımına yönelik yeni dönemin yalnızca yasal bir düzenlemeyle sınırlı kalmayacağını vurgulayan Göktaş, teknik altyapı ve uygulama mekanizmalarının da kapsamlı şekilde hazırlandığını aktardı.

Kanunla sosyal ağ sağlayıcılarına getirilen yükümlülüklere esas olmak üzere yaş doğrulama sistemini başta e-Devlet olmak üzere farklı doğrulama yöntemlerini hayata geçireceklerini kaydeden Göktaş, bu sistemin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile Siber Güvenlik Başkanlığı koordinasyonunda oluşturulacağını söyledi.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, BOTAŞ, Yüksek Seçim Kurulu, HAVELSAN ve Teknopark İstanbul'un ardından ürünün askeri kabuğu olan Personel Yönetim Bilgi Sistemi, Azerbaycan Savunma Bakanlığında devreye alındı.

HAVELSAN'ın kurumsal kaynak planlama alanındaki çeyrek asrı aşkın tecrübesinin eseri olan KOVAN, açık kaynak teknolojilerle güçlendirilmiş özgün altyapısı ve kapsamlı ürün portföyü ile Milli Teknoloji Hamlesi'nin yazılım alanındaki en önemli parçalarından birini oluşturuyor.

Türkiye'deki dijital dönüşüm çabaları kapsamında, yabancı menşeli kurumsal kaynak yönetimi (ERP) yazılımlarına bağımlılığı azaltmak amacıyla üretilen KOVAN, veri güvenliğinin kritik olduğu savunma ve kamu sektörleri için stratejik bir avantaj sağlıyor.

Milli kurumsal kaynak yönetimi sistemi KOVAN, ağırlıklı olarak yurt dışından tedarik edilen kurumsal kaynak yönetimi yazılımlarına alternatif olarak konumlandırıldı.

KOVAN, özgün platform yapısı sayesinde yurt dışı lisans bağımlılığını ortadan kaldırırken, kamunun, askeri kurumların ve özel sektörün iş süreçlerinin bütünleşik bir sistem altında yürütülmesini sağlıyor. Uluslararası standartlar ve güncel teknolojiler gözetilerek geliştirilen KOVAN ile kritik verilerinin yerli sistemler üstünde saklanması temin ediyor.

Bir kurumun ihtiyaç duyabileceği tüm iş süreçlerini kapsayan modüllere sahip olan KOVAN, insan kaynakları yönetimi, finans ve muhasebe, lojistik ve tedarik, varlık yönetimi gibi bir dizi iş ve işlemin güvenle yürütülmesine olanak sağlıyor.

Büyük veri analitiğine uygun bir mimari sunan KOVAN, hem kurumun kendi sunucularında hem de bulut ortamında çalışabiliyor ve modern arayüzlerle kullanım kolaylığı sunuyor.

Savunma sanayi standartlarında geliştirildiği için yüksek siber güvenlik protokollerine sahip olan KOVAN, verileri güvenli tutuyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, şubat ayında HAVELSAN Teknoloji Kampüsü'nde düzenlenen, HAVELSAN Sancar İnsansız Deniz Aracı Hizmete Alma, Tesisler Temel Atma ve Açılış Töreni'nde yaptığı konuşmada, milli yazılımın önemine işaret etmişti. Erdoğan, Türkiye'nin en kritik verilerini HAVELSAN gibi milli ve güvenilir kurumların yazılımlarıyla kodladıklarını vurgulayarak, 'Kurumlarımızın altyapılarını HAVELSAN'ın milli mühendislik ürünü KOVAN Yeni Nesil İş Yönetim Sistemi ile koruyor ve güçlendiriyoruz.' ifadelerini kullanmıştı.

'Yakın çevremizde meydana gelen savaş ve çatışmalar, siber güvenliğin önemini hepimize bir kez daha göstermiştir'

Siber dünyanın öneminin artık dünyada da daha iyi anlaşıldığını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Günümüz dünyasında egemenlik coğrafya temelli fiziki ve sadece belirli bir toprak parçası ile sınırlı olmaktan çıkmıştır. Küresel güç rekabetinin sertleştiği bu dönemde, teknoloji ve dijitalleşme alanında meydana gelen baş döndürücü gelişmeler klasik anlamdaki egemenlik mefhumunu aşındırmıştır. Artık güçlü olmak, caydırıcı olmak, dünyada söz, etki ve itibar sahibi olmak istiyorsanız, bir defa siber uzay çalışmalarınızı hızlandırmak, siber güvenlik tedbirlerinizi almak, siber teknolojinizi geliştirmek zorundasınız. Verilerin toplanması, işlenmesi, analiz edilmesi, katma değere dönüştürülmesi ve en önemlisi veri güvenliğinin temin edilmesi bu süreçte kritik bir rol oynamaktadır. Özellikle son dönemde Lübnan, Gazze ve İran başta olmak üzere yakın çevremizde meydana gelen savaş ve çatışmalar, siber güvenliğin önemini hepimize bir kez daha göstermiştir' ifadelerine yer verdi.

'Siber vatanınızı ve bunun ayrılmaz parçası olan verilerinizi koruyamıyorsanız, egemenliğinizde çok ciddi zafiyet var demektir'

5G'nin milli mesele olduğuna dikkati çeken Erdoğan, 'Şurası tartışılmayacak kadar ortadadır: İçinde bulunduğumuz veri çağında siyasi istikrar, ekonomik bağımsızlık, askeri caydırıcılık ve dijital egemenlik birbirinden ayrı değildir, tam tersine bunlar birbirinin tamamlayıcı, eskilerin ifadesiyle mütemmim cüzüdür. Sınırlarınızı kontrol ettiğiniz ölçüde hava sahanızı kontrol edemiyorsanız, hava sahanızı koruduğunuz ölçüde siber vatanınızı ve bunun ayrılmaz parçası olan verilerinizi koruyamıyorsanız, egemenliğinizde çok ciddi zafiyet var demektir. Dijital çağda jeopolitik üstünlüğün belirleyici aktörü sadece toprağı kontrol edenle değil, bununla birlikte veriyi yönetenler de olacaktır. Bu bakımdan 5G'nin veri merkezleri, bulut altyapıları, yapay zeka ve siber güvenlik kapasitesiyle birlikte düşünüldüğünde dijital egemenlik ve milli güvenlik meselesi olduğu son derece açıktır' diye konuştu.

'Güçlü bir siber güvenlik mimarisi oluşturmak için ne gerekiyorsa yaptık'

Son 23 yılda dijital alanda da gelişmeye devam ettiklerini belirten ve bu alanda yapılan bazı hizmetleri sıralayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Dijital dönüşümde attığımız stratejik adımlarla ülkemizi bu alanda parmakla gösterilen seviyelere çıkardık. Bu süreçte bir yandan dijital hız ve kapasitemizi artırırken, diğer yandan güçlü bir siber güvenlik mimarisi oluşturmak için ne gerekiyorsa yaptık. 2002'de 81 bin kilometre olan fiber hat uzunluğumuzu 2025 yılının 3. çeyreği itibariyle 657 bin kilometreye ulaştırdık. Aynı dönemde geniş bant internet abone sayımızı 3 binden 98 milyona, mobil telefon abone sayımızı ise 23 milyondan alıp neredeyse 100 milyona çıkardık. 55 milyona aşkın vatandaşımız bugün güvenli internet hizmetlerini kullanıyor. Hali hazırda Türkiye'de mobil ve sabit hatlardan 82 milyar dakika konuşma trafiği gerçekleşiyor. Aylık ortalama 494 dakika mobil kullanım süresiyle Avrupa'da birinci sıradayız. Geçtiğimiz sene kurduğumuz Siber Güvenlik Başkanlığımız, haberleşme sistemlerimizin güvenliğini sağlamak, kritik altyapılarımızı korumak ve siber tehditlere karşı etkin bir savunma mekanizması oluşturmak üzere çalışmalarını sürdürüyor. Aynı şekilde emniyet birimlerimiz, istihbarat teşkilatımız ve ilgili tüm kurumlarımız da her senaryoya hazırlıklı bir şekilde kendi önlem, aksiyon ve karşı koyma planlarını başarıyla planlayıp hayata geçiriyor' açıklamasında bulundu.

'Önümüze konulan bentleri yıkarak her alanda gümbür gümbür geliyor, destanlaşıyor, yeni ve güçlü Türkiye'yi adım adım inşa ediyoruz'

Siber güvenliğe sadece tehditler karşısında gösterilen bir tepki değil, ulusal güvenliğin ayrılmaz bir parçası olarak baktıklarını söyleyen Erdoğan şöyle devam etti:

'Yabancı menşeli anlık mesajlaşma ve arama uygulamalarının özellikle Gazze soykırımından beri çeşitli tartışmalara konu olduğu görülüyor, biz de bu tartışmaları çok yakından takip ediyoruz. Devlet kurumlarına ait veriler güvenliğini özellikle güçlendirme noktasında ilave tedbirleri önümüzdeki dönemde peyderpey devreye alacağız. Kıymetli dostlar; bakınız geçmişte teknolojik gelişmeleri yalnızca takip eden, çağa ayak uydurma kaygısından öteye geçemeyen bir Türkiye vardı. Yeni teknolojileri tribünden izleyen, başkalarına imrenen, öz kaynaklarını değerlendiremeyen bir Türkiye vardı. Başörtüsü, saç, sakal, kılık kıyafet gibi meselelerle uğraşmaktan dünyada olup bitenleri takip edemeyen bir Türkiye vardı. Yıllarca Türkiye'nin özellikle belli alanlarda geri kalmışlığını, bu milletin inanç değerlerine, kültür kodlarına, insanımızın giydiği kıyafete bağladılar. Yaklaşık 6 asır boyunca cihana nizam vermiş bir ecdadın torunları olarak, bu kötü gidişe, bu atalete, bu ideolojik bağnazlığa biz itiraz ettik. Biz yapamayız, biz beceremeyiz diyen özgüven yoksunlarına kulak asmadan, bu milletin evlatlarına, bu ülkenin parlak beyinlerine inanarak teknolojide tam bir seferberlik ilan ettik, çalışmalarımızın meyvelerini de hamdolsun kısa sürede toplamayı bildik. Bugün geldiğimiz noktada hem kendi teknolojimizi üretiyoruz, hem yeniliklere öncülük ediyor, hem de sahip olduğumuz teknolojiyi dünyanın birçok ülkesine ihraç ediyoruz. İlk yerli ve milli haberleşme uydumuz Türksat-6A'yı ayı 2024'te uzaya fırlattık, 2025'te resmen hizmete aldık ve böylece dünyada kendi uydusunu üretebilen 11 ülkeden biri olmayı başardık. Savunma sanayi başta olmak üzere teknolojik imkan ve kabiliyetlerin belirleyici olduğu tüm sektörlerde çağa ufuk çiziyor, yön tayin ediyoruz. Ar-ge'den seri üretime, kendi ürün ve yazılımlarımızla, kendi tesis ve mühendislerimizle yeni dünyanın semalarında kutup yıldızı gibi parlıyoruz. Avrupa ve Amerika dahil pek çok yerde gençler daha kendi ülkelerinin haritadaki yerini gösteremezken, ayak sesleri yalnızca Türkiye'yi değil, kıtaları inleten TEKNOFEST gençliği yeni projelerle, yeni tekliflerle dünyaya rol model oluyor. Velhasıl önümüze konulan bentleri yıkarak her alanda gümbür gümbür geliyor, destanlaşıyor, yeni ve güçlü Türkiye'yi adım adım inşa ediyoruz.'

'İşletmecilerimiz yıllara göre artacak şekilde ilk etapta yüzde 60 oranın Yerli Malı Belgeli ürün, yüzde 30 oranında milli haberleşme ürününü kullanacak'

Başlangıçta 81 il merkezinde devreye alınacak olan 5G'yi 2 sene içinde Türkiye'nin her karışında hizmete sunacaklarını belirten Erdoğan, 'Şebeke altyapımızda mümkün olan en yüksek seviyede yerli ve milli ürün kullanımını hedefliyoruz. İşletmecilerimiz yıllara göre artacak şekilde ilk etapta yüzde 60 oranın Yerli Malı Belgeli ürün, yüzde 30 oranında milli haberleşme ürününü kullanacak. Devamında bu rakamlar peyderpey arttırılabilecek' dedi.

5G'ye geçilmesinin ardından gerçekleşecek kazanımlardan bazılarını sıralayan Erdoğan şu ifadeleri kullandı:

'Beşinci nesil mobil haberleşme altyapısı, yüksek hız, düşük gecikme süresi ve geniş bağlantı kapasitesi olmak üzere 3 ana özelliğiyle öne çıkıyor. 5G sanayide 2 gigabit veri aktarımıyla bir önceki nesle oranla 10 kata kadar daha yüksek veri hızına ulaşıyor, yani iletişim hızımız tam 10 kat artıyor. 4,5 veya 4-5G'de ortalama 30-40 milisaniye olan gecikme süresi 5G ile 1 milisaniyeye kadar düşüyor. Son olarak daha önce binlerle ifade edilen eşzamanlı bağlantı kapasitesi 5G ile milyonlarca cihaza erişiyor. Nesnelerin internetini çok daha verimli ve süratli hale getirecek bu sistemle kilometrekare başına milyonlarca cihaz aynı anda kesintisiz ve güvenli biçimde birbiriyle irtibat kurabilecek. 5G'yi diğerlerinden ayıran bir diğer önemli ayrıntı da, bulut tabanlı ve yazılım odaklı çekirdek mimarisidir. Bu özellikle şebekeyi daha esnek, daha akıllı ve ihtiyaca göre şekillenebilen bir yapıya kavuşturuyor. 5G ile birlikte iletişimin sadece hızlanmakla kalmadığı, aynı zamanda bütünüyle şekil değiştirdiği bir dönemin kapılarını aralıyoruz. Vatandaşlarımız internet kullanımında saniyede 1 megabit ve üzeri hızlarla tanışacak. Sabit internetin ulaşamadığı yerlerde sabit kablosuz erişim sayesinde fiber hızına yakın bir deneyim sunulacak. Aynı fiziksel altyapı üzerinde farklı sektörlere ait sanal ağlar kurulabilecek. Böylelikle sağlık, üretim, lojistik ve güvenlik gibi birbirinden farklı alanlarda ihtiyaca özel hizmetler verilebilecek. Kurumlar, kendi yerleşkeleri veya tesisleri içinde kendilerine özel, güvenli ve düşük gecikmeli şebekeler kullanabilecek. Verinin merkeze gitmeden kaynağa en yakın noktada işlenmesi mümkün olacağı için karar alma ve tepki verme süreleri ciddi şekilde kısalacak. Diğer taraftan, mobil iletişimde ve dijital hizmetlerde bekleme süreleri azalırken, gigabit hızları artacak, evde, işte veya hareket halindeyken daha güçlü ve kesintisiz bir bağlantı standardı oluşacak. Gerçek zamanlı bağlantı gerektiren uygulamalar daha stabil çalışacak.'

'Hastaların durumu mesafe engeline takılmadan anlık şekilde ve uzaktan izlenebilecek'

Uzaktan hizmetin de 5G ile çok daha verimli olacağını dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Sağlıkta uzaktan müdahale imknları gelişecek, gerçek zamanlı görüntü aktarımı ve kritik sistemlerin eşzamanlı çalışması yaygınlaşacak. Ultra düşük gecikme kapasitesi sayesinde örneğin bir doktor hastasını yüzlerce kilometre öteden ameliyat edebilecek, hastaların durumu mesafe engeline takılmadan anlık şekilde ve uzaktan izlenebilecek. Ulaşımda araçlar, altyapı ve trafik sistemleri anlık veri paylaşabilecek. Böylece yollar daha güvenli olacak. Can kayıpları inşallah azalacak. Eğitimde artırılmış gerçeklik, sanal laboratuvar, simülasyon ve gerçek zamanlı etkileşim daha fazla kullanılacak. Tarımda akıllı tarım uygulamalarıyla daha sürdürülebilir ve yüksek verimli bir üretim sağlanacak. Daha fazla veriyi daha düşük enerji üretimiyle taşıyabilen 5G ile kamu hizmetlerinde ve akıllı şehirlerde milyonlarca sensörle donatılmış altyapılar sayesinde enerji, su, ulaşım sistemleri anlık yönetilebilecek. Bu da hem hizmet kalitesini artıracak, hem de kaynak kullanımında önemli bir tasarrufu beraberinde getirecek. Kıymetli misafirler; 5G ile güvenlik alanında da yeni kazanım ve avantajlar elde edeceğiz. Yeni nesil altyapımızın şebeke dilimleme özelliğiyle farklı kullanım alanlarına mahsus güvenlik politikalarını uygulama imknı bulacağız. Uç bilişim yaklaşımı marifetiyle verinin kaynağa yakın işlenmesi sayesinde siber riskleri daha da azaltacağız. Kolluk kuvvetlerimizin sahada kullandığı sistemler 5G altyapısıyla çok daha etkin, hızlı ve öngörülebilir bir yapı arz edecek. Kent güvenlik yönetim sisteminden plaka tanıma sistemine, hudut kapısı sisteminden narkotik uyuma sistemine, suç analiz uygulamasından KADES'e, polis teşkilatlarımızın suç ve suçluyla mücadelesinde kullanılan sistemlerin işlevselliği daha da artmış olacak' diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasının ardından Bitlis, Çanakkale, İstanbul, Hatay, Rize, Mardin Valileri ile canlı bağlantı gerçekleştirdi. Daha sonra ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın tablet üzerinden bastığı butonla Türkiye'de 5G teknolojisine geçildi.

Uraloğlu, yarın Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın teşrifleri ile düzenlenecek törenle Türkiye'nin 5G'ye geçişinin resmen ilan edileceğini belirterek, '1 Nisan 2026'da 81 ilimizde 5G hizmeti kademeli olarak başlamış olacak. İki yıl içerisinde ülkemizin her bir noktasında 5G hizmetini yaymayı hedefliyoruz' ifadelerini kullandı.

5G ile birlikte iletişim hızının artacağını kaydeden Uraloğlu, bu dönüşümün yalnızca haberleşmeyle sınırlı kalmayacağını vurguladı. Uraloğlu, 'Yeni teknolojiyle birlikte; akıllı ulaşım sistemlerinden otonom sürüşe, uzaktan sağlık uygulamalarından akıllı fabrikalara, yüksek çözünürlüklü medya yayıncılığından tarım teknolojilerine kadar birçok alanda köklü değişim yaşanacak' diye konuştu.

2025–2026 eğitim-öğretim yılında 4. sınıf, 5. sınıf, 8. sınıf, lise hazırlık ve 9. sınıf öğrencileri programa başvurabilecek. Eğitim sürecini başarıyla tamamlayan öğrenciler sertifika almaya hak kazanacak.

Atölyelerde; Tasarım ve Üretim, Robotik ve Kodlama, Elektronik Programlama ve Nesnelerin İnterneti, İleri Robotik, Siber Güvenlik, Enerji Teknolojileri, Havacılık ve Uzay Teknolojileri, Yazılım Teknolojileri, Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji, Mobil Uygulama ve Yapay Zek alanlarında ücretsiz dersler sunulacak.

DENEYAP Teknoloji Atölyeleri 'ne öğrenci kabul süreci üç aşamadan oluşuyor. Başvuru şartlarını sağlayan adaylar ilk olarak çevrimiçi E-Sınav'a katılacak. E-Sınav'da başarılı olan öğrenciler, Çevrimiçi Eğitim ve Görev Tamamlama aşamasına geçecek. Bu süreci tamamlayan adaylar ise Uygulama Sınavı'na davet edilecek. Tüm aşamaları başarıyla geçen öğrenciler, 36 ay ücretsiz teknoloji eğitimi alma hakkı elde edecek.

DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, 2017'de Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı'nın bir projesi olarak İstanbul'da başlatıldı. Proje, 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı 100 Günlük İcraat Programı kapsamına alınarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, TÜBİTAK ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı iş birliğiyle Türkiye geneline yaygınlaştırıldı.

İki yılda bir öğrenci alımı yapılan programa, 2024 yılında 156 bin öğrenci başvuru yaptı. Programa gösterilen yoğun ilgi, Türkiye'de gençlerin teknoloji üretme heyecanının her geçen yıl daha da büyüdüğünü ortaya koydu.

Türkiye sınırlarını aşarak 4 farklı ülkede daha uygulanan program; gençlerin analitik düşünme, problem çözme ve takım çalışması becerilerini geliştirerek teknoloji geliştiren bir geleceğin güçlü aktörleri haline getirmeyi hedefliyor.

Protokol kapsamında, bilim, teknoloji ve uzay meraklısı gençler, Türkiye'nin ilk uzay hackathonu için Türkiye'nin 37 şehrinde bir araya geldi. İki günlük 'TUA Astro Hackathon'da, yarışmacılar 36 saat boyunca uzay alanında belirlenen çeşitli problemlere çözümler arıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Türkiye'nin ilk milli uzay temalı hackathonu kapsamında yarın yarışmacıların projeleri, her şehrin kendi jürisi tarafından değerlendirilecek. Ardından, 37 şehirden ilk 3'e girmeye hak kazananlar belli olacak. Daha sonra açıklanacak bir tarihte ise bu takımlar arasında değerlendirme yapılarak, Türkiye'nin en iyi 3 takımı belirlenecek. Kazanan takımlara projelerini hayata geçirmeleri için çeşitli ödül ve destekler verilecek.

Katılımcılar, Ay yüzeyi için otonom rota optimizasyonundan haberleşme uyduları için yenilikçi radyasyon kalkanına, bölgesel konumlama ve zamanlamada güneş fırtınaları için erken uyarı ağına, uzay sanayisinden yörünge dinamiğine kadar birçok konuda çalışmalar gerçekleştiriyor. Ayrıca, yeni nesil uzay okuryazarlığı, uzay istasyonu gibi konularda çözüm önerileri hackathon gündeminde bulunuyor.

TUA Astro Hackathon'un küresel topluluk lideri Koray Hamza Kalaycı, AA muhabirine, 5 yıldır NASA Space Apps Challenges'ın Türkiye'de farklı konumlarda yerel liderliğini yaptığını ve bunun daha fazla şehirde düzenlenmesine öncülük ettiğini söyledi.

Daha sonra bu etkinliği yerli olarak düzenlemek istediklerini vurgulayan Kalaycı, şöyle devam etti:

'Bu fikrimizi TUA'ya sunduk. TUA ve yetkili birimlerin onayını aldıktan sonra 5 yıllık süreç için etkinliğin Türkiye, Türk cumhuriyetleri, Orta Doğu ve Balkanlar'da yapılması için imzalar atıldı. Böylece 'TUA Astro Hackathon' çatısı altında 78 ülkede uzay alanında bir ekosistem kurulmasına öncülük edeceğiz. Bu sayede Türk bayrağının daha geniş bir coğrafyada dalgalanmasına liderlik etmeyi hedefliyoruz.'

Kalaycı, bu yıl etkinliğin ilk yılı olduğu için sadece Türkiye'ye odaklandıklarını ancak gelecek yıldan itibaren bu bölgelere de açılacaklarını bildirdi.

Organizasyonun iki ay gibi kısa bir sürede hayata geçirilmesinde, Milli Eğitim Bakanlığı il müdürlükleri, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile yerel yönetimlerle kurulan işbirliği sayesinde atılan sağlam temellerin etkili olduğunu vurgulayan Kalaycı, daha önce uzay alanında faaliyet göstermiş ve kendi ülkelerinde liderlik yapan kişilerle de görüşmelerinin sürdüğünü dile getirdi.

TUA Astro Hackathon'un Ankara yerel lideri Talha Kaya da yerel lider seçilme sürecini anlattı.

Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü son sınıf öğrencisi olduğu bilgisini veren Kaya, gerekli mülakatları başarıyla tamamlayarak Ankara genel lideri seçildiğini ifade etti.

NASA'nın dünya genelinde uzay alanında yaptığı bir hackathon bulunduğuna dikkati çeken Kaya, 'Türkiye'nin ilk milli hackathonunun Ankara lideri olmaktan gurur duyuyorum. Daha önce uzay alanında, uzayı topluma yayma konusunda yaptığım çalışmalar bu göreve seçilmemde etkili oldu. Ankara'da uzay ve bilime meraklı bu kadar gencin bulunması Milli Uzay Programı'mızdaki hedeflerin hayata geçirilmesinde de önemli rol oynadığını düşünüyorum. Bu yıl ilk olması sebebiyle katılımcı sayısını kısıtlı tuttuk, ilerleyen yıllarda daha çok katılımcıyla yola devam edeceğiz.' diye konuştu.

TEMA Koleji 9. sınıf öğrencisi Reyhan Boybaşı da yarışmaya katıldıkları projeye ilişkin bilgi verdi.

Ay yüzeyindeki engelleri aşmak için biyonik bir kol ve özel kameralar bulunan bir araç geliştirdiklerini belirten Boybaşı, 'En dikkat çekici özelliğimiz ise tekerlek tasarımımız. Derin kraterlere saplanmamak için her tekerleğin içinde gizli palet sistemleri düşündük. Bir engel durumunda paletler aktive olarak aracı yükseltecek ve haritalama işleminin sorunsuz sürmesini sağlayacak.' dedi.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde 31 Mart'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifiyle düzenlenmesi planlanan törenle, Türkiye'nin 5G'ye geçişi resmen ilan edilecek.

Türkiye'de 81 ilde 5G hizmeti kademeli olarak başlayacak ve iki yıl içinde ülkenin her bir noktasında bu hizmetin sunulması hedefleniyor.

Yeni nesil mobil iletişim, yüksek hız ve düşük gecikmeyle birçok alanda dönüşüm sağlayacak. Sistemin, sanayiden sağlığa birçok alanda önemli yenilikler getirmesi bekleniyor. Bu teknoloji, internet hızını artırırken gecikmeyi minimuma indirecek.

5G'ye ilişkin merak edilen 10 soru ve cevapları şöyle:

1- 5G nedir?

5G, beşinci nesil mobil haberleşme teknolojisi olarak nitelendiriliyor. Bu teknoloji, 4,5G'ye kıyasla çok daha yüksek hız, düşük gecikme ve daha fazla cihaz bağlantısı imkanı sunuyor.

2- Türkiye'de 5G süreci nasıl olacak?

Hizmet sağlayıcılar yeni yetkilendirmeleri çerçevesinde 1 Nisan 2026'dan itibaren ülke genelinde 5G hizmetini sunmaya başlayacak. Yetkilendirme süresi 31 Aralık 2042'ye kadar devam edecek.

3- 5G'yi kimler kullanabilecek?

5G'nin, başlangıçta 81 il merkezinde eş zamanlı olarak devreye alınması planlanıyor. İki yıl içinde ülkenin her noktasına bu hizmetin yayılması hedefleniyor.

4- 5G'nin 4,5G'den farkı ne?

5G teknolojisiyle mobil internet hızı saniyede megabit seviyesinden gigabit noktasına ulaşabilecek ve mevcut hızlar en az 10 kat artacak. En önemli farkı, sadece hız değil, milisaniyeler seviyesinde düşük gecikme ve aynı anda çok sayıda cihazın sorunsuz bağlanabilmesi olacak.

5- Hangi alanlarda kullanılacak?

5G teknolojisi, hayatın pek çok alanında önemli yenilikler sağlayacak. Bu teknoloji, sağlık, sanayi, tarım, eğitim ve ulaşım gibi birçok alanda kullanılacak. Akıllı şehir uygulamaları mümkün hale gelecek. 5G, 4,5G'ye kıyasla kat kat yüksek hızlar sunacak. Büyük dosyaları saniyeler içinde indirmek mümkün olacak. Veri iletimindeki gecikme ciddi şekilde azalacak. Aynı anda çok daha fazla cihazın sorunsuz bağlanması sağlanacak. Bu da 'akıllı şehirler' ve IoT (nesnelerin interneti) için temel oluşturacak. Trafik yönetimi, sürücüsüz araçlar, akıllı altyapılar daha verimli çalışacak. Doktorlar uzaktan ameliyat yapabilecek, hastalar anlık izlenebilecek. Fabrikalar daha akıllı hale gelecek, (Endüstri 4.0). Robotlar ve makineler anlık veriyle daha verimli çalışacak. Video izleme, canlı yayın, artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) çok daha akıcı hale gelecek.

6- 5G'yi kullanabilmek için neler gerekli?

5G'den yararlanmak için cihazların bu teknolojiye uyumlu olması gerekiyor. Türkiye'de 95 milyon civarında cep telefonu bulunuyor. Bunların yaklaşık 32 milyonu 5G'ye uyumlu görünüyor. Yaklaşık bir sene önce bu rakamlar 15 milyon civarındaydı. 5G'ye geçtikten sonra bunun hızla artması bekleniyor.

7- Türkiye'de hangi operatörler 5G hizmeti verecek?

İhaleyi kazanan operatörler Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone 5G hizmeti sunacak.

8- 5G altyapısı nasıl hazırlandı?

5G haberleşme altyapısının yerli ve milli imkanlarla kurulmasını teminen 5 Ocak 2023'te AR-GE destek çağrısına çıkılmıştı. Başvurusu uygun bulunan 14 firma ile 1 Ekim 2023'te sözleşme imzalanarak AR-GE destek süreçleri başlatıldı. Türkiye'de 5G için ihale süreci 2025 yılında tamamlandı. Fiber altyapı ve baz istasyonu yatırımlarıyla hazırlıklar yürütüldü.

9- 5G'ye geçişte yerlilik oranı nasıl olacak?

5G çalışmaları kapsamında yerli ve milli teknoloji destekleniyor. İlk etapta yüzde 60 yerli ürün, yüzde 30 da milli haberleşme ürünü şeklinde şart bulunuyor. 5G kullanıma sunulduktan sonra da yerli ve milli katkının peyderpey artırılması hedefleniyor.

10- 5G Türkiye'ye ne kazandıracak?

5G'nin, Türkiye'nin dijital dönüşümünü hızlandırarak üretim, hizmet kalitesi ve küresel rekabet gücünü artırması bekleniyor. Bu teknoloji, birçok sektörün yanı sıra günlük hayatta da birçok kolaylığı ve imkanı beraberinde getirecek.

'Bursa, Ankara ve İstanbul başta olmak üzere ülkemizin yüksek hızlı tren ağına bağlanacak'

Bursa-Osmaneli kesiminin, Bursa'yı doğrudan Türkiye'nin ana yüksek hızlı tren ağına bağlayacak kritik bir bağlantı olduğunu vurgulayan Uraloğlu, 'Bu kesim tamamlandığında Bursa'dan yola çıkan bir tren Osmaneli üzerinden Ankara-İstanbul Yüksek Hızlı Tren hattına bağlanacak. Böylece Bursa, Ankara ve İstanbul başta olmak üzere ülkemizin yüksek hızlı tren ağına bağlanacak' diye konuştu.

'Hat, yılda yaklaşık 30 milyon yolcuya hizmet verecek kapasitede olacak'

Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli Hızlı Tren Hattı'ndaki çalışmalara ilişkin bilgi veren Bakan Uraloğlu, sözlerine şu şekilde devam etti:

'Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli Hızlı Tren Hattı'mızı 201 kilometre uzunluğunda saatte 250 kilometre tasarım hızına uygun hayata geçiriyoruz. 25 tünel ve 16 viyadük inşa edeceğimiz hat, yılda yaklaşık 30 milyon yolcuya hizmet verecek kapasitede olacak.'

'106 Kilometrelik kesimdeki çalışmalarımızı bu yılın ikinci yarısında tamamlamayı hedefliyoruz'

Osmaneli, Yenişehir, Yenişehir Havalimanı, Gürsu ve Bursa güzergahını takip eden 106 kilometrelik kesimdeki çalışmaların bu yılın ikinci yarısında tamamlamayı hedeflediklerini aktaran Uraloğlu, 'Kazı-dolgu, tünel ve sanat yapısı işlerini tamamladık. Üstyapı işlerinde ise yüzde 90 ilerleme kaydettik. Osmaneli, Yenişehir, Yenişehir Havalimanı, Gürsu ve Bursa güzergahını takip eden 106 kilometrelik kesimdeki çalışmalarımızı bu yılın ikinci yarısında, Bursa'dan itibaren Teknosab, Karacabey, Dağkadı ve Kuşcenneti güzergahındaki çalışmalarımızı ise 2028 yılında tamamlamayı hedefliyoruz' şeklinde konuştu.

Duran yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

'Bölgemizde yaşanan son gelişmelerin ardından dijital mecralarda Türkiye'yi hedef alan yoğun bir dezenformasyon ve psikolojik harekt faaliyeti yürütüldüğü tespit edilmiştir.

Özellikle İran'a yönelik saldırıların başladığı ilk andan itibaren bazı sosyal medya hesaplarının, doğruluğu teyit edilmemiş içerikler üzerinden toplumda korku, panik ve güvensizlik oluşturmayı amaçlayan sistematik paylaşımlar yaptığı görülmüştür.

Devletimizin ilgili kurumları bu süreci ilk andan itibaren yakından takip etmiş; kamu düzenini, toplumsal huzuru ve milli güvenliğimizi hedef alan dijital manipülasyon girişimlerine karşı gerekli adımlar kararlılıkla atılmıştır.

Bu kapsamda, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı koordinasyonunda; Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ve Cumhuriyet Başsavcılıklarımız ile yürütülen çalışmalar sonucunda dezenformasyon ve provokatif içeriklerle iç cepheyi hedef alan 41 sosyal medya hesabına (X, Facebook ve Instagram) erişim engeli getirilmiştir.

75 adet içerik ise dijital platformlardan kaldırılmıştır. Suç unsuru taşıyan paylaşımlarla psikolojik harekt yürüttüğü tespit edilen bu ve inceleme altındaki diğer hesaplar hakkında hukuki süreç başlatılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, dijital alanı da millî güvenliğin ayrılmaz bir parçası olarak görmekte; kamuoyunu manipüle etmeye yönelik girişimlere karşı hukuk çerçevesinde ve kararlılıkla mücadele etmektedir.

Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın da sıklıkla vurguladığı üzere, Türkiye hem sahada hem de dijital alanda milli güvenliğini koruma iradesine ve kapasitesine sahiptir. Devletimizin tüm kurumları bu anlayışla hareket etmekte; milletimizin huzurunu, bilgi güvenliğini ve toplumsal dayanışmasını hedef alan her türlü girişime karşı gerekli tedbirleri almaktadır.'

Bakan Gürlek'in açıklamalarından öne çıkan başlıklar:

Basın demokratik toplumun vazgeçilmez unsurudur. Kamuoyunun doğru, hızlı ve güvenilir bir şekilde bilgiye ulaşmasında sizlerin üstlendiği rolü elbette biliyorum. Sizler toplumun gözü, kulağı, sesi gibi çok önemli bir görevi yerine getirmektesiniz. Gerçeğin ortaya çıkarılması, farklı görüşlerin ifade edilmesi ve aynı zamanda kamu vicdanının canlı tutulması elbette sizlerin en büyük görevidir. Bu sebeple öncelikle bu kutsal görevi yaptığınız için sizlere teşekkür ediyorum. Adalet Bakanlığı olarak çok sıcak konularımız var. Sürekli olarak bir araya geleceğiz. Sizin fikirlerinizden görüşlerinizden istifade edeceğiz.

Gündem çok yoğun biliyorsunuz Terörsüz Türkiye süreci bir yandan devam ediyor. Bir yandan biliyorsunuz bölgemizdeki sıcak çatışma alanı var.

Sürekli olarak güncel konular özellikle 12. Yargı Paketiyle ilgili ben zaman zaman basın mensubu arkadaşlarımıza demeçler verdim. Bu konuda da çalışmalarımız devam ediyor

Bu sırada ben şunu da tekrardan üzerinden geçmek istiyorum. Bu vesileyle Gazze'de İsrail saldırıları sonucunda hayatını kaybeden çok kıymetli gazeteci meslektaşlarınızı anıyorum. Meslektaşlarımıza başsağlığı diliyorum. Görevini yapan gazetecilerin hedef alınması hiçbir şekilde kabul edilemez. Basın mensuplarının can güvenliği uluslararası hukukta insan haklarının ortak sorumluluğudur. Bunun tekrardan altını çizmek istiyorum. Basın mensupları bizim için çok kıymetli.

Şimdi terörsüz Türkiye süreci var. Muhtemelen bununla ilgili sizin sorularınız olacaktır. Biliyorsunuz Dem Parti'nin kıymetli heyetiyle bir araya geldik. Önce İçişleri Bakanlığımızı ziyaret ettiler. Daha sonra da beni ve iki tane bakan yardımcısı arkadaşımızla birlikte toplantı yaptık. Biliyorsunuz orada Meclis'te çok güzel bir müzakere metni çıktı ortaya. Müzakere metninden sonra Adalet Komisyonu'na geldi. Bu aşamadan sonra Adalet Komisyonu'nun takdirinde biz Adalet Bakanlığı olarak Adalet Komisyonu'na teknik olarak özellikle kanunların yapılmasında arkadaşlarımız, hakim savcı arkadaşlarımız teknik olarak yardıma hazır olduğumuzu bildirdik.

Dün burada aynı şekilde Adalet Komisyonu Başkanımız ve üyelerimize de iftar yaptık. Onlarla da genel olarak çerçeve şeklinde ne tür bir yasal düzenleme yapılması gerektiğini konuştuk. Tabii onlar da şu an net olarak bilmiyorlar ama mutabakat metnini ben okudum. Orada bazı kavramlar özellikle kamuoyunda tartışılmaya çalışılıyor. O kavramlar biliyorsunuz yok mutabakat metninde.

Şunun altını çizmemiz gerekiyor. Burada şahsa özgü, genel af anlayışı olan düzenlemeler yapılamaz. Adalet Komisyonumuz da bunun farkında. Muhtemelen geçici hükümler konulacak. Hangi kanunlarda değişiklik olur onu tabi biz bilmiyoruz. Adalet Komisyonumuzun ve daha sonradan da Yüce Meclis'in takdirinde ama biliyorsunuz Ceza İnfaz Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemleeri kanunu gibi kanunlarda muhtemelen değişiklik yapılacak. Bunun tasarısını, yöntemini, şeklini, sınırlarını elbette Yüce Meclisimiz çizecek. Tekrardan söylemek istiyorum. Biz Adalet Bakanlığı olarak bu süreçte dahil değiliz. Sadece teknik olarak Meclis'teki arkadaşlarımız destek isterse biz desteğe hazırız.

Terörsüz Türkiye sürecini çok önemsiyoruz. Biliyorsunuz yıllardan beri, 40 yıldan beri. Terörden hepimiz çektik şu an. Çok güzel bir aşamaya geldi. Özellikle Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın önderliğinde, Sayın Genel Başkan Devlet Bahçeli'nin de çok kuvvetli desteğiyle birlikte çok önemli bir aşamaya geldi. Artık Terörsüz Türkiye sürecinin meyvelerini toplamak aşamasındayız. Bu bizim için önemli.

Ama tabi burada şunun altını çizmek gerekiyor. Terörsüz Türkiye sürecinin olmazsa olması öncelikli olarak örgütün tamamen silah bırakması daha sonra da örgütün feshedilmesi bunu biliyorsunuz komisyon raporlarında da var. Örgütün silah bıraktığının ve aynı şekilde eylemlerini sonlandırdığının tasdiklenmesi gerekiyor. Ondan sonra da yasal düzenlemelere geçilmesi gerekiyor. Bu konuda da zaten ayrıntı olarak hepiniz de muhtemelen okumuşsunuzdur.

Terörsüz Türkiye sürecinin biz nihayete ermesini istiyoruz. Dün Adalet Komisyonu Başkanımız ve üyelerimizle de görüştük. Dem Parti'nin heyetiyle de görüştük. Onlar da bir an önce artık yasal düzenlemenin yapılmasını istiyor. Çünkü artık toplumda bir beklenti de oluştu. Toplumumuz da hazır. Vatandaşlarımız da bu kardeşlik ortamının birlik ortamının artık yasal düzenlemeye erişmesini temenni ediyor. Bu terörsüz Türkiye süreciyle ilgili benim söyleyeceklerim bu kadar. Muhtemelen biz de sizin gibi takip edeceğiz. Tekrardan üzerimize düşen bir şey olursa da yardımcı olacağız.

Diğer bir konu biliyorsunuz öncelikli olarak maalesef etrafımızda bir savaş tehdidi var. Görüyorsunuz özellikle İran'da bir sıcak çatışma yaşanıyor. Biz de bu bölgenin bir parçasıyız ama özellikle ülkemiz şu an çok güvenli bir alan. Yani etrafımıza karışıklıklara rağmen hem Devletimiz hem askeriyemiz güçlü, Türkiye dirayetli bir ülke. Bölgedeki özellikle güvenlik ve istikrarın sağlanması konusunda gerek Cumhurbaşkanımız gerek de Dışişleri Bakanımız tüm bakanlarımız bu sürecin suhuletle sonlandırılması konusunda gerekli adımları attılar, gerekli görüşmeleri yaptılar.

Biz bölgemizde özellikle istikrar istiyoruz, barışın kalıcı sağlanmasını istiyoruz. Bu konuda da gerekli görüşmeler yapıldı. İnşallah kısa sürede de sürecin tamamlanmasını istiyoruz. Çünkü burası bizim yaşadığımız coğrafya. Burada karışıklık olmasını elbette istemeyiz. Her zaman sulh kapısının, sulh yolunun işletilmesini istiyoruz. Bu konuda da Cumhurbaşkanımız da sürecin ilk anından beri sürekli olarak sıcak kapı diyaloğu güttü. Çeşitli dünya liderleriyle görüştü. İnşallah biz bu sürecin de bir an önce tamamlanmasını istiyoruz. Türkiye olarak da komşularımızla birlikte mutlu bir şekilde devam etmek istiyoruz.

11. Yargı Paketi yasalaştı, 25 Aralık'ta yürürlüğe girdi. 12. Yargı Paketi Meclisteydi Ben Adalet Bakanı olarak atandıktan sonra bu paketi geri çektik çünkü bir kısım eksiklikler olduğunu hissettim. Özellikle toplumdaki beklentiler, talepler önemli. Yani şimdi şöyle genel olarak toplumda özellikle vatandaşlarımızda adalete güven eksikliği var. Biz bunun araştırmasını da yapıyoruz. Adalete güven neden eksik deyince ilk soru şu ortaya çıkıyor. Yargılamanın uzun süre sürmesi yani vatandaşlarımızın bu konuda bir memnuniyetsizliği var. Bunun temeline indik. Yani yargılamalar neden uzuyor?

Ben uygulamadan geliyorum bu konuda bilgi sahibiyim. Bilgi sahibi olduğum için hemen icraata geçmek istiyorum. Yani burada bir alışma aşaması olmadan direkt icraata geçmek istiyorum. Burada çeşitli arkadaşlarla birlikte formüller üzerinde çalıştık. Yani ne yapabilirsek vatandaşlara dokunabiliriz. Özellikle oluşan mağduriyetler en az seviyeye indirilebilir diye çalıştık.

Şunu unutmamamız gerekiyor. Şu an bizim 2025 yılında 12,5 milyon dosyamız var. Yani bu dosya sayısı çok fazla. Yani biz bunu mutlaka altını çizmemiz lazım. 12,5 milyon dosya dünyada hiçbir yerde yok. Yani bizde çok fazla maalesef dosya yargının önüne gidiyor. Öncelikli olarak her dosyanın, her uyuşmazlığın yargının önüne gitmemesi için bizim gerekli adımlar atmamız gerekiyor.

Biliyorsunuz daha önce çeşitli adımlar atıldı. Uzlaştırma müessesi genişletildi arabuluculuk müessesi genişletildi ama vatandaşımız mutlaka hakim savcının yüzünü görmek istiyor, bir adliyeye gelmek istiyor. Bu konu da yeni düzenleyeceğimiz pakette de tekrardan uzlaşma ve arabuluculuk kapsamını genişletmek istiyoruz.

Özellikle boşanma davaları biliyorsunuz çok uzun süreçler devam ediyor. 8 yıl, 10 yıl bu davalar sürüyor. Bu süreçte vatandaşlarımız nafaka ödüyor. Kendine yeni bir hayat kuramıyor. Bu konuda 12. Yargı Paketinde özellikle çekişmeli boşanma davalarında eğer taraflar aralarında her iki tarafta davacı ve davalı taraf evet biz boşanma konusunda anlaşıyoruz dedikleri an hakim bir tutanak tutup bunu arabuluculuğa gönderecek.

Biliyorsunuz arabuluculuğu da eğer boşanmayı kabul ediyorsa arabuluculuk tutanağı düzenleyip, bunu kesinleştirip nüfusa gönderdiği an boşanma hükümleri kesinleşecek. Ama tabi diğer hükümler yani fer'i hükümler dediğimiz nafaka, maddi manevi tazminat ya da velayet hükümleri devam edecek. Ama en azından boşanma yönünden dosyanın bir an önce kesinleşmesi kişinin hayatını idame ettirmesi için ya da geleceğine yön vermesi için önemli bir süreç. Bunu inşallah 12. Yargı Paketinde çekişmeli boşanma davalarında arabuluculuk hükümlerinin uygulanması olarak getirmek istiyoruz. Birinci konumuz bu.

Şimdi ben daha önceki katılmış olduğum televizyon programlarında da söyledim yargının hızlandırılması için. Şimdi HSK'da Yargının Etkinliği ve Verimliliği Bürosu var. Şimdi bu ne demek? Bu 2022 yılında bir büro kuruldu. Yani hakimlerin vermiş olduğu kararların denetlenmesi, gecikmenin ortaya çıkmaması ya da bölgesel olarak gecikme varsa bunun hangi sebepten dolayı ortaya çıktığının tespiti konusunda bir büro kuruldu. Tabii şu an bu büro işliyor. Bizim getirmek istediğimiz aslında yasal düzenleme yapmadan bu büronun şu an 3 tane pilot bölge seçtik. İstanbul, İzmir ve Ankara. Birer irtibat ofislerini yani bütün adliyelerde izdüşüm ofislerini kuracağız. 'Alo Adalet' hattını da zaten buraya entegre edeceğiz.

Şimdi ne demek şu? Şu demek. Bir kira tespit davası ya da tahliye davası aslında bunların ne kadar sürede bitirileceği bizde belli. Kira tespit davası 9 aylık sürede bitirilmesi gerekiyor. Bu yargıda hedef süre var. Yani hakim-savcı UYAP'tan dosyaya girdiği zaman kira tespit davasının 9 ayda bitirileceğini biliyor. Yani bu belli. Ama tabii şimdi şöyle oluyor genelde, bu süreye riayet edilmiyor. Yani neden riayet edilmiyor? İşte taraflar yeni delil sunuyor, avukatlar tanık getiriyor ya da işte bilirkişi incelemesi yapılması gerekiyor. Bu 9 aylık süre bir bakıyoruz 4 yıl olmuş bir bakıyoruz 5 yıl olmuş.

Şimdi burada biz artık bu süreye riayet edilmesini denetleyeceğiz. Nasıl denetleyeceğiz? Vatandaş başvurdu dedi ki benim şu davamda 9 aylık sürede kira tespit davam sonuçlanmadı. Biz hemen burada Yargının Etkinliği ve Verimliliği Bürosu'nda hukukçulardan oluşan bir ekibimiz olacak bütün adliyelerde. Hemen irtibata geçeceğiz. Komisyon Başkanımız da biliyorsunuz hakimlerin idari amiri Komisyon Başkanı. Hakim arkadaşımıza, Komisyon Başkanımız soracak ya diyecek burada 9 ayda bitirilmesi gereken dava 4 yıl oldu. Neden devam ediyor? Burada tabii hakim arkadaşımız şunu diyebilir. Yani burada İstanbul'da iş yoğunluğu çok fazla. Tabii burada yapay zeka da kullanacağız. Eğer iş yoğunluğu fazlaysa biz bunu otomatik olarak HSK'dan gördüğümüz için hemen oraya yeni bir mahkeme açacağız. Yeni bir sulh mahkemesi ya da yeni bir aile mahkemesi. Ya da şunu da diyebilir. İşte benim personel sayım az. Hemen bunu yapay zekayla göreceğiz. Oraya katip takviyesi yapacağız. Ya da şu da olabilir Hakim beyin ya da Hakime hanımın şahsından kaynaklanan bir sorunu olabilir. Yani onu demeyelim ama yetersizliği olabilir.

Bu sorunda da artık yani normalde ilke kararları var. Hakimler ve savcıların tabi olduğu disiplin hükümleri var. Yer değiştirme, terfi, atama bunlarla ilgili süreci başlatacağız. Sonuçta sen 9 ayda bitmesi gereken bir davayı 4 yılda bitirememişim. Yani kusura bakma sonuçlarına katlanacaksın. Bunu söyleyeceğiz, bunu sert işleteceğiz. Ben bu sürecin faydalı olacağını düşünüyorum.

Vatandaş açısından da 'Alo Adalet' hattıyla hem cep telefonundan hem de mail ya da bizzat büroya giderek yapmış olduğu başvurudan anlık olarak vatandaş bir dönüş alacak. Yani vatandaşımızın da bu konuda bilgisi olacak. Vatandaşın başlamış olduğu numarayla kendisine biz tekrar geri dönüş yapacağız. Diyeceğiz ki senin boşanma davan henüz hedef süre içerisinde. Yani burada süreci beklemek lazım diyeceğiz. Ya da hedef süre aşılmışsa işte diyeceğiz ki hedef süre aşıldı. Bu konuda gerekli hassasiyet gösterilecek.

Yani vatandaşımız davasının neden uzadığını anlık olarak bilgi alacak. Yani bu da bence vatandaşımız açısından bir kale alındığı için bir memnuniyet oluşturacak. Bu konuda çok kısa sürede uygulamaya geçmek istiyoruz. Bir kanun değişikliği yok. İrtibat büroları kurarak uygulamaya geçeceğiz. Bu sürecin ben özellikle hakimler açısından sürecin bir an önce kısa olması için faydalı olacağını düşünüyorum.

Bir başka somut örnek vermek gerekirse yine aynı şekilde ticaret mahkemeleriyle ilgili bir hemen zaten Resmi Gazetede yayınlandı. Ticaret mahkemelerini, İstanbul'da tek bir çatı altında topladık. Biliyorsunuz İstanbul'a ticaret mahkemeleri, Küçükçekmece, Bakırköy, Çağlayan ve Anadolu adliyelerinde var. Toplam 35 tane ticaret mahkemesi var. Her bir farklı yerde, her bir ticaret mahkemesinin farklı uygulamaları var.

Yani burada avukat muhtemelen vardır, hepiniz gazetecisiniz ama bazı davalarda biliyorsunuz ihtiyati hacizler Anadolu Adliyesinden alınamıyor, gidiyor Çağlayan'dan alıyor ya da konkordato işte iflas davaları, şirket merkezi Çağlayan oradan alamıyor kararı, şube Anadolu'ya gidiyor. Yani kararlarda bir yeknesaklık yok. Özellikle ticaret mahkemelerini aynı çatı altına toplayarak biz uygulama birliğini getirmek istiyoruz.

Kararlarda yeknesaklığı getirmek istiyoruz ve şunu kesinlikle yapacağız. Ticaret Mahkemesi'ne görev yapacak olan başkan arkadaşlarımız en az 10 yıl ticaret hakimliği yapmış olacak. Yani ticaret üyeliğinden başlayacak. Daha sonra ehliyete ve liyakate uymuşsa ticaret mahkemesi başkanı olacak. Çünkü ticari davalar şu an gündelik hayatın en önemli davaları. Yani İstanbul biliyorsunuz ticaret şehri, ticaret merkezi. Çok büyük şirketlerimiz var.

Yatırımcılarımızın bize ilk başta yani gelirken işte sizin ticaret mahkemelerinize biz güvenmiyoruz davalar uzun sürüyor. Hukuki güvence hakkı yok diyorlar. Bu konuda kısa bir sürede adıma geçtik şimdi sadece fiziki olarak yer sağlayıp bütün mahkemeleri bir araya getireceğiz. Bu bir anlamda da hukuki güvence hakkı olmuş oluyor.

Biliyorsunuz dünkü Resmi Gazetede de yine bir karar yayınlandı HSK'nın. Bu kararda da idare mahkemelerinde bir ihtisaslaşmaya gittik. Özellikle biliyorsunuz idari yatırımcılar ÇED davaları var biliyorsunuz. Adam çok büyük yatırım yapıyor, geliyor Türkiye'ye. Maalesef bunun da kanun düzenlemesini yapmamız gerekiyor. İşte Martıları Koruma Derneği ya da yandaki bir köylü vatandaş ÇED raporuna karşı dava açıyor. Yani normalde taraf ehliyeti olması lazım ama tabi bu taraf ehliyeti çok geniş yorumlanıyor. Dava açtığı zaman bir ÇED raporuna karşı iptal davası idare mahkemesinin önüne geliyor.

İdare mahkemesi de maalesef yürütmeyi durdurma kararı verdiği an bütün yatırım ortada kalıyor. Yani çok oldu bu. Yani çok büyük yatırımcılar geliyor. İstihdam sağlamak istiyor. Biz dünkü yayınlanan Resmi Gazete'deki kararla idare mahkemelerinde hangi uyuşmazlıklara ÇED iptallerine karşı hangi mahkemenin bakılacağını belirledik. Yani bir anlamda ihtisaslaşma belirledik ve burada bakın ivedi yargılama uygulanacak. Hızlı bir şekilde yargılama yapılacak, hızlı bir şekilde karar verilecek. Bu özellikle iş adamlarının bizden hukuki güvence anlamında istedikleri bir şarttı. Bunu da inşallah yerine getirdik.

Yargılamaların hızlanması konusunda bu konuda faaliyetlerimiz var. İnşallah 12. Yargı Paketi'ne koyacağız. Atlamalı temyiz müessesesi var. Yani bir dosya hem istinafa hem Yargıtay'a gitmeyecek. Bunu da 12. Yargı Paketinde yargının hızlanması için getirmeyi düşünüyoruz. Hakim arkadaşlarımızı biraz zorlayacağız. Atama terfi de belirli bir karar ve o kararın Yargıtay'dan onanmasını artık mutlak kriter olarak arayacağız. Yani hakim belirli bir iş vizesi tutturması gerekecek terfi etmesi için. Vermiş olduğu kararın da doğruluğunun olması gerekecek. Yani o karar hem de Yargıtay'dan onanacak. Bu da bizim artık olmazsa olmazımız. Anlık olarak sahadan bilgi alacağız. İşte bu Yargının Etkinliği ve Verimli Bürosu yapay zeka olduğu için atıyorum mesela İstanbul'da iş davaları ile ilgili çok fazla şikayet var. Hemen biz iş mahkemesi kuracağız. İzmir'de kira tespit davalarıyla ilgili çok fazla şikayet var. Hemen yeni bir kira mahkemesi kuracağız. Anlık olarak yani ihtiyaca cevap vermeye çalışacağız.

12. Yargı Paketi'nde bir başka getirmek istediğimiz konu biliyorsunuz maalesef geçenlerde de oldu. Bir öğretmenimiz hayatının baharında 44 yaşında, 17 yaşında bir öğrencisi tarafından hunharca saldırıya uğrayarak hayatını kaybetti. Gerçekten üzüldük. Ben buradan öğretmenimize, kederli ailesine, öğrencilerine tekrardan başsağlığı diliyorum. Son zamanlarda sizin de dikkatinizi çekmiştir. Özellikle çocukların işlediği bu tür olaylar eylemler arttı.

Şimdi kıymetli basın mensupları bu tabii çok geniş bir alan şöyle burada ailenin sosyal yapısı, eğitim düzeyi, bunların hepsinin incelenmesi gerekiyor. Yani bir çocuk neden şiddete meyleder, neden şiddete bulaşır? Bizim yargı olarak görevimiz aslında biliyorsunuz suç işlendiği andan itibaren görevimiz başlıyor. Burada özellikle ben görüştüm. Aile Bakanımız, Milli Eğitim Bakanımız onlarla bir geniş platform kurup özellikle çocukların aile yapısından itibaren, sosyal yaşamından itibaren, eğitim yaşamından itibaren suça iten nedenlerin öncelikli olarak bir masa yatırılması gerekiyor. Yani neden çocuk, suç örgütlerinin kucağına gidiyor? Neden çocuk şiddete meylediyor?

Bakın bu 17 yaşındaki öğrenci de siz de hepiniz muhtemelen biliyorsunuzdur. Daha önceden bir psikolojik sorunu var. Okulla ilgili bir uzaklaştırma cezası almış. Yani bu çocuğun bir eylem yapacağı aslında belli. Bunları bizim bir gözlemlememiz gerekiyor, süreç göstermemiz gerekiyor. Çok geniş katmanlı bir şekilde bunların sebeplerini araştıracağız.

Tabii çocuklarla ilgili cezaları ben yetersiz buluyorum, bunu daha önce de söylemiştim. Maalesef kanunumuzda şöyle bir düzenleme var 12-15 yaş aralığı ve 15 yaş ve 18 yaş aralığı hakkında ayrı ayrı çocuklara özel indirimler yapılmış. Bir de biliyorsunuz çocukların almış olduğu cezaların infazında özel bir ayrıcalık var. Çocukların cezaevinde kalmış olduğu 1 gün, 2 gün sayılıyor. Çocuklar diğer mahkumlar gibi ayrı bir cezaevinde kalmıyor. Çocuk evi dediğimiz şekilde biraz daha şartları uygun cezaevinde kalıyor. Bu konuda gerekli adımları atacağız.

Özellikle çocukların adam öldürme ya da diğer suçlarda yetişkinler gibi ağırlaşmış müebbet hapis cezası gerekiyorsa onların almasını sağlayacağız. Bu düzenlemede mecliste bir komisyon kuruldu. O komisyonda da zaman zaman görüşüyoruz. İnşallah bu düzenlemeyi de hayata geçireceğiz.

Tabii çocukların geleceği bize emanet. Onların hem suç işlemeye ilişkin ortamdan uzaklaştırmamız lazım. Hem de daha sonra da suç işledikten sonra da rehabilite etmemiz gerekiyor. Yani onların tekrardan topluma kazandırılması gerekiyor.

Ben İstanbul'da görev yaparken bu konuda çok gördüm. Maalesef işte bu yeni nesil sokak çeteleri diyorlar. İsim vermek istemiyorum. Çocukları kullanıyorlar, 12-15 yaşındaki çocukları kullanıyorlar. Hatta bakın şunu net söyleyeyim, çocukları ailelerinden kiralıyorlar. Biz bunu tespit etmiştik. Adana'dan, Antep'ten çocukları ailelerinden kiralıyorlar. İstanbul'a getiriyorlar. Daha sonra sırtını sıvazlıyorlar. 'Aslansın, kaplansın' deyip çocukları suçta kullanıyorlar. Neden? Çünkü çocukların alacağı cezalar belli. Çocuğun cezaevinde yatacağı süre belli. O çocuk dışarı çıktıktan sonra da tekrar örgütten kurtulamıyor. Daha farklı eylemlere girişiyor.

Biz 11. Yargı Paketinde bununla ilgili düzenlemeler yaptık biliyorsunuz. Özellikle suç örgütlerinin, örgüt yöneticilerinin, örgüt üyelerinin, çocukları suçlarda kullanması durumunda verilecek cezaları arttırdık. 12. Yargı Paketinde bu cezaları tekrar arttırmayı düşünüyoruz. Çünkü çocuklar bize emanet. Geleceğini korumakla yükümlüyüz. Yani devlet sadece suç işlemeyi önlemez. Aynı zamanda kişiye sosyal anlamda bir gelecekte vaat eder. Biz de çocuklarımızın geleceği için bu önlemleri almamız gerekiyor. Çocuklarla ilgili de bu şekilde düzenleme yapmak istiyoruz.

11. Yargı Paketinde geldik. Şuna ben katılıyorum, mesela tahliye davası, az önce vatandaş davayı kazandı. Tahliye edilmesi gerekiyor. Ama tabii bunun istinaftan kesinleşmesi gerekiyor. Yani tahliye kararı var, adamı çıkartamıyor. İstinafta da bekleme süresi var, 4 yılda istinafta bekliyor. Şimdi biz bunları kesinlikle artık hedef süre istinaf işinde geçerli. İstinafa da diyeceğiz. Atıyorum mesela 20. Hukuk Dairesi bakıyor. Diyeceğiz ki 20. Hukuk Dairesi bu davayı senin 9 ayda bitirmen gerekiyor. Bitiremiyorsan yani İlk derece ve istinaf mahkemeleri de HSK'nın tabii hedef sürülmesi gerekiyor.

Hedef süre hem ilk derecede hem de istinafta uygulanacak. Onların da hedef süresi var, onlar da uymak zorunda. İstinafta eğer daire yeterli değilse yeni daire kuracağız. Yani 9 ayda ilk derecede bitmesi gereken dosya istinafta da en fazla 9 ayda bitecek.

Bu çocukların ailesinin sorumluluğu bazı ülkelerde var. Ben onu bir basın programımızda söylemiştim televizyonda. Amerika'da var, Norveç'te var... Biz onu mukayeseli hukukta araştırdık. Sonuçta aile çocuğu koruyup kollamakta yükümlü. Aynı zamanda bir ailenin denetim görevi var. Ama tabii suçların da şahsi sorumluluğu var. Çocuğun işlediği suçtan dolayı aileyi sorumlu tutamayız. Ama bizim hukuk özellikle borçlar hukukunda değil mi? Genel kusur sorumluluğu var. Yani kusur varsa genel olarak o da sorumlu.

Bu konuda bir düzenleme yapmadık ama özellikle bana da çok fazla geliyor ailelere de bir düzenleme yapalım diye. Ama şu konuda bir çalışmamız yok. Ailelerin özellikle çocuklara sahip çıkması lazım, denetlemesi lazım. Yani hepimizin burada çocuğu var. Sadece çocuğu okula gönderip cebine harçlık koymak yeterli değil. Ailelerin mutlaka çocukları takip etmesi gerekiyor.

12. pakette çocukların ıslahıyla ilgili düşüncelerimiz var. Çocuk henüz cezaevinden çıkmadan topluma kazandırılmasına ilişkin düşüncelerimiz var. Aynı şekilde uyuşturucuyla mücadele kapsamında da. Şimdi tahliye oluyor, tekrardan uyuşturucu bataklığına nasıl sürükleniyor? Bizim uyuşturucuyla ilgili şu an tam olarak kanunlaştıramadık. Yani yasal metne sokamadık. Şöyle bir düşüncemiz var. Tahliye olmadan 6 ay öncesinde cezaevindeyken AMATEM sürecinin başlatılmasını düşünüyoruz.

Genelde biliyorsunuz dışarı çıktıktan sonra AMATEM süreci başlıyor ama tabii gitmiyor. Serbest kalıyor. O zaman tekrar uyuşturucu arayışına başlıyor. Biz bu şahsın tahliyesine 6 ay kala cezaevindeyken, cezaevi içerisinde AMATEM sürecine başlamasına ilişkin bir düzenleme yapmayı düşünüyoruz.

Aile Bakanlığımız kanun teklifi olarak sundu. Onlar Aile Bakanlığımız 16 yaşını tamamlamamış kişiler için sosyal medyayla ilgili. Biz şu an henüz çalışıyoruz. 12. pakete de inşallah koymayı düşünüyoruz. Bizde de aynı şekilde 16 yaş ve üzerindeki kişilerin sosyal medyaya girmesi işte bu konuda doğrulama kodu cep telefonundan gelen onay koduyla girmesi konusunda çalışmalarımız var. Aynı zamanda bu kapsamdaki çalışmalarda da çocukları şiddete cinsiyetsizliğe ya da sapkın akımlara sevk eden sosyal medya hesapları; Youtuberlar, Influencer vs. onlarla ilgili de çalışmalarımız var. Onlarla ilgili ceza kanununa şu an bir boşluk var. O boşluğu da inşallah 12. Yargı Paketi'nde doldurmaya düşünüyoruz.

Şimdi tabi burada o süreci biz takip etmiyoruz. Orada yüce Meclisimiz ne tür düzenleme yapacak bilmiyoruz. Statü sorunu ile ilgili ben de basından takip ediyorum. Onu bilmiyorum yani. Artık o Meclis'in takdiri. Biz sadece şu an heyetlerin İmralı'ya gitmesine izin veriyoruz.

Onlarla ilgili şu an düşünmüyoruz. Sadece heyetler belli. Onlara izin veriyoruz o konuda. O yüce Meclisimizin çizeceği bir rotaya göre belli olacak o süreç.

Tutuklama genelde istisnai bir tedbir. Şartları aslında belli. CMK yüzde şartları var. Ama bazen çok rahat kullanılabiliyor. Bazen de toplumda infial oluşturan olaylar da kullanılmıyor diye eleştiriler var. Tutuklamada hakimin takdiri var elbette ama tabii kuvvetli suç şüphesi olması gerekiyor. Katalog suçlar olması gerekiyor. Ama şuna dikkat ediyoruz. Yani toplumda infial oluşturan bir olay. Nedir infial oluşturan bir olay? Mesela bir trafikte eşinin çocuğunun yanında diğer bir araç sürücüsünün onu dövmesi, yumruklaması bu bize göre toplumda infial oluşturan bir olaydır.

Burada hakimlerimiz tutuklama tedbirine başvuruyor. Ölçülü bir tedbirdir. Bu şekilde tutuklamada hakim takdiri var. Yani biz buna karışamayız. Olaya göre bir şeydir. Ama şu oluyor algısızlık olarak. Genelde tutuklanmayınca toplumda sanki o kişi beraat etti, ceza almadı gibi algı yapıyor. Bu yanlış. Sosyal medyada bu algıların da düzeltilmesi gerekiyor. Çünkü tutuklama bir takdir hakkıdır. Şartları varsa hakim tutuklar. Savcılık da tutuklama isteyip hakim Sulh Ceza Hakimliği reddetmişse ona itiraz etme hakkı vardır. Hukuk her zaman birbirini denetleyen ve tamamlayan bir sistemdir. Yani hakimlerimiz uygulamaya dikkat ediyorlar bu konuda.

Şimdi bizde terör suçlarında şartlı salıverme hükümleri yok. Ne demek o? Ağırlaştırılmış müebbet hapis cihazı almışsa ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası olarak infazı yapılıyor. Terör suçları dışında cezaların infazı farklı. 30 yıl olabiliyor, 36 yıl olabiliyor. O konuda meclisimizin takdiri eğer ceza güvenlik tedbirlerin infazı hakkında kanunda bir değişiklik yaparsa elbette farklı olur. Ama şu anki uygulamada terör suçlarını ağırlaştırılmış müebbet hapis cihazı alan aynen infaz ediyor. Herhangi bir erken sürede dışarı çıkmıyor. O meclisimizin takdiri.

Bu oldu zaten biliyorsunuz Minguzzi'nin ailesinin tehdit olayları oldu yargılama sürecinde. Burada ayrı bir düzenlemeye gerek yok. Savcı arkadaşlarımız zaten dikkat ediyor. Hepsi tutuklandı. Ayrı bir düzenlemeye de gerek yok ama mağdur ve suçtan doğan bir yani suç mağdurunun elbette korunması gerekiyor. Bunda kanunlarımızla zaten ilgili düzenlemeler var. Hassasiyet göstermemiz gerekiyor. Bu konuda ben de sizin gibi düşünüyorum. Maalesef çirkin bir şekilde cenazesine saldırdılar, mezarlığına saldırdılar, ailesini tehdit ettiler ama savcılık olarak da biz gereğini yaptık.

Bizim teşkilatımız 212 bin kişilik teşkilat. Adliye personelimiz var, ceza personelimiz var, hakim, savcımız var. Elbette gönlümüz düzenleme yapılmasından yana ama tabi biliyorsunuz bir de Maliye Bakanlığı ayağı var bunun. Orayı aşarsak inşallah düzenleme yapabiliriz. Teşekkür ederim.

Nisan gibi 10 bin tanesini hemen alacağımızı söylediler. Nisan gibi ilana çıkacak. 5 bin tanesi de Haziran'da. 15 bin kadronun 10 bin tanesi bayramdan hemen sonra Nisan gibi ilana çıkacak. Kalan 5 bin tanesi de Haziran'da ilana çıkacak.

Bu soru daha önce basın mensupları tarafından sorulmuştu. Avukatlarımızın bir kısmı aslında yanlış anladı. Bizim zaten tutuklularda bir düzenlememiz var. Örgüt ve terör suçlarında tutuklular özellikle hükümlüler ile avukatlarımızın görüşmelerinde örgütün talimatını iletme, aynı şekilde örgütün kuryeliğini yapma gibi durumlar varsa bunlar bir mahkeme kararıyla ve somut deliller durumunda hükümlüyle avukatın yapmış olduğu görüşme kısıtlanabilir, sonlandırabilir ya da bir zaman dilimine sıkıştırılabilir. Bu bizim 5275 Sayılı Kanun'un 59. maddesinde yapılan düzenleme zaten yıllardan beri uygulanıyor.

Şimdi şunu demek istedik. Örgüt ve terör suçlarında tutuklular bakımından böyle bir düzenleme yok. Tamam elbette tutuklu masum. Yani sonuçta berat da edebilir durum farklı ama kötüye de kullanılabilir. Yani burada olay bazında değerlendirmek istemiyorum. Ben örnek de verdim. Adnan Oktar örgütüne 280 tane avukatta görüşme oldu. O da tutukluydu, hüküm kesinleşmedi. Ya da bir başka bir tutuklunun kendisine etkin pişmanlıktan vazgeçilmek için 3 günde 52 tane avukatın geldiğini söyledi. Bunların hepsi somut. Burada şuna dikkat etmek lazım.

Birincisi bir mahkeme kararı olacak. İkincisi terör örgütü suçu olacak. Üçüncüsü de avukatın örgüt adına bir kuryelik yaptığı, örgütün talimatlarını dışarı taşıdığı, işte aynı şekilde içerideki kişiye etkin pişmanlıkla bulunmaması için baskı yaptığı gibi somut durumlar olursa mahkeme kararıyla birlikte burada da avukatla tutuklu arasındaki görüşme elbette kısıtlanabilir, denetlenebilir ya da belirli bir zaman periyoduna saklanabilir

Bunun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi incelemesini de yaptık. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi eğer bir mahkeme tarafından verilen bir karar ve somut bir delil varsa Örgüt ve terör suçlarında bu şekilde yapılan kısıtlamanın makul olduğunu söylemiş. Bunu 12. pakette bir eksiklik olarak gördüğümüzden getirmeyi düşünüyoruz.

Sosyal medyasını kullanıyor. Nasıl oluyor işte az önce söylemek istediğimize geliyor. Tabii yani normalde yapmaması lazım. İşte ama bizim tabii başka kanunlarda var. Yani tutuklu ya da hükümlünün sosyal medyadan kullanmama hakkı var. Bizde öyle bir şey yok. Bunu nasıl yapıyor? Biz araştırdık. Gazeteci içeri girmiyor. Genelde avukata verilen notlar da oluyor. Avukatla tutuklu arasındaki görüşmeler hiçbir şekilde denetlenemiyor. Vermiş olduğu notlar dışarıya özgür bir şekilde çıkartılabiliyor. Genelde bu şekilde oluyor. Gazetecinin içeri girip onunla röportaj yapması değil de. Avukatına verdiği notların dışarıya çıkartılması şekli oluyor.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü, o konuda da elbette hassasız. Çocuklar gibi kadınlar da bizim hassas gruplarımızdan, biliyorsunuz bizim bakanlığımızda Mağdur Hakları Daire başkanlığı var. Bu süreçleri takip ediyor. 6284 Sayılı Kanun'un uygulamasında sorunlar var. Onu bizzat biz de görüyoruz. Özellikle 5. maddede koruyucu tedbirler var. Bu tedbirler işte polis mi yapacak, savcı mı yapacak? Bu konuda tekrar gözden geçirme yapıyoruz. 6284 Sayılı Kanun'da. Kadınlarla ilgili zaten daha önce kademeli olarak bazı cezalar artırıldı. Yani eğer suç mağduru kadınsa doğrudan doğruya verilen cezalar artırıldı. Tekrar kanunları güncelleyeceğiz. Yapılması gereken bir şey varsa yapacağız. Ama 6284 Sayılı Kanun'da özellikle koruyucu tedbirlerin uygulanması konusunda bir aksaklık olduğunu görüyorum. Bu konuda bir güncelleme çalışması yapacağız.

Yargın hızlandırılması konusunda 12. pakette somut olarak düzenlemelerimiz olacak. İşte az önce de anlattım Atlamalı Temyiz, Yargının Etkinliği Bürosu, hakimlerin terfii, belirli kriterlerin getirilmesi, belirli kararı onanmayan Yargıtay'dan geçmeyen hakimlerin terfi edememesi. Ceza ödül sistemi. Bunlar elbette hızlanma için yapacağımız adımlar. Daha şu an henüz Kanun çalışmamız bitmedi. Özellikle arkadaşlarımız da hep birlikte toplumdan gelen taleplere de bakıyoruz. Bunlar mutlaka yapılacak.

Diğer dediğiniz konuda yani nüfus ticareti işte otonom yapılar elbette yani bunlara biz kesinlikle müsaade etmeyiz. Ben İstanbul'da çalışırken de bunlara müsaade etmedim. Ama bunların somut olarak delillenmesi gerekiyor. Belgelenmesi gerekiyor. Vatandaşlarımız bunlar varsa, biri nüfus ticareti yapıyorsa, birinin ismini kullanıyorsa ya da birinin hatrı gönlüyle bir savcının iş yaptığını, bir hakimin karar verdiğini iddia ediyorsa mutlaka yargıya başvursun. Sonuna kadar bu sürecin takipçisi oluruz.

Hakimler, savcılar hakkında da biliyorsunuz Şikayet Bürosu var. Vatandaşlarımız herkes rahat bir şekilde şikayet edebiliyor. O konuda ben çok hassasım. HSK üyelerimizin de çok hassas olduğunu düşünüyorum. En ufak bir hakimliğe gölge düşürecek bir şey olduğu zaman kesinlikle müfettiş incelemesi için izin veriyoruz ve sonuna kadar da gidiyoruz. Yani Hakimlik mesleği kesinlikle gölge düşürülemeyecek bir meslektir. Hakimlik hem tarafsızlık konusunda gölge düşmemesi gerekiyor. Hem de hakimin baktığı dosyada şahsi siyasi görüşünü belirtmeyecek şekilde gölge düşmemesi gerekiyor. Bu konuda çok hassasız.

Buradan şunu da söylemek istiyorum. Özellikle dün de söylemiştim sosyal medyada son zamanlarında bazı hakim savcı arkadaşlarımız işte böyle fotoğraflar veriyorlar operasyonlarıyla ilgili işte polislerle fotoğraf çekiyorlar. Bunlar yapılıyor, açıklamalar yapılıyor. Bunlar yanlış. Bu süreçle de ilgili takip ediyoruz. Hakim savcıların sosyal medya kullanmasına karşıyız. Hakim savcı dosyasıyla, kararıyla konuşur. Yani bunların sosyal medyada boy göstermesi, açıklama yapması ya da işte şu operasyonu yaptık, bununla fotoğraf vermesi. Bunlar yanlış şeyler. Bunları da belirtmek istiyorum.

Avukatların bildiğim kadarıyla reklam ve etik kuralları var. Onlarla ilgili baro kendi sürecini başlatıyor. Avukatlar reklam yapamaz. Bu konuda etik kuralları var.

Tabi o bizi ilgilendiren bir konu değil. Baroların işlettiği bir süreç. Avukatlık Kanunu elbette güncellenebilir. Yani 206 bin tane şu an avukatımız var. Onların sorunlarını da biliyoruz. Özellikle ekonomik olarak zor durumda kaldıklarını da biliyoruz. Onlarla ilgili de dün de söyledim ben. Birtakım düşüncelerimiz var. Özellikle tapuda belirli miktarı geçen işlemlerin bizzat avukatların katılımıyla zorunlu getirilmesi gerekiyor.

Avukatlıkta özellikle son zamanlarda kaliteyi artırdık. Biliyorsunuz Hukuk Fakültesi mesleğine giriş önce ilk 125 bindi. Bunu ilk 100 bine indirdik. Aynı şekilde dikey geçiş sınavlarında Hukuk Fakültesine girişi engelledik. Ve hukuk mesleklerine giriş sınavı getirdik. Bakın biliyorsunuz geçen sene uygulandı. Yüzde 23 başarı oranı var. Yani biraz zordu herhalde. Ama artık Hukuk Fakültesinin ve Avukatlık mesleğinin biz kesinlikle kaliteli bir meslek olmasını istiyoruz. Elbette Baroların bu konuda bir reklam yasağı ya da disiplin hükümleri uygulanacaktır.

Diğer konu belediyelerde kanunlarında bir boşluk olduğunu iddia ediyorsunuz. Belediyelerde sürekli olarak biliyorsunuz Sayıştay denetimi var. Aynı şekilde İçişleri Bakanlığı müfettişleri de denetleme yapıyor. Bunların aslında genelde savcılıkla entegre edilmesi gerekiyor. Sayıştay inceledikten sonra bir suç unsuru buluyorsa savcılığa ihbarda bulunması gerekiyor. Bunu bilmiyorum ben. Daha önce bizim operasyon yaptığımız Belediyelerde Sayıştay denetiminden geçti mi ya da bize bir ihbarda bulunuldu mu bu konu açıkçası bilmiyorum yani.

Biz bu sürecin içinde değiliz. Tekrar söyleyeyim. Bu tamamen yüce Meclis'in yürütmüş olduğu bir süreç. Önce Adalet Komisyonu'na gidiyor. Adalet Komisyonu burada bir çalışma yapacak. Daha sonra da Genel Kurula gelecek. Biz sadece teknik olarak özellikle Hukuk İşleri Genel Müdürlüğümüz ve Kanunlar Genel Müdürlüğümüz bu konuda tecrübeli. Arkadaşlarımız teknik olarak yardım ediyor. Bu sürecin tamamen kanun yapılması, tasarrufu, takdiri, yöntemi nereleri kapsayacağı Meclis'e ait. Bu süreçte biz değiliz.

Selahattin Demirtaş'la ilgili süreç. O tabii şu an ayrı yürüyen bir süreç. Onunla ilgili şu an devam eden bir süreç var.

Anayasa değişikliğiyle ilgili yani bu özellikle terörsüz Türkiye için Anayasa değişikliğine ihtiyaç duyulur mu? Yani o bence şu an temel kanunlarda değişiklik yapılarak ihtiyaç giderilebilir. Ama genel olarak ben şunu söylüyorum. Anayasa değişikliğini sadece terörsüz Türkiye süreci için değil, genel olarak ülkemizin bir Anayasa değişikliği ihtiyacı var. Genel olarak bu konuda eksik Anayasalarımız var. 1982 darbe anayasası biliyorsunuz. Yani yamalı bohçaya döndü, sürekli olarak değişiklikler yapıldı. Elbette anayasanın ele alınarak değişiklik yapılması gerekiyor. Ama terörsüz Türkiye süreci için Ceza Kanunu, Ceza Güvenlik İnfaz Kanunu ve diğer kanunlarda değişiklik yapılması yeterli.

Bizim şahıslarla bir Cumhuriyet Savcısının şahıslarla ilgisi yok. Cumhuriyet Savcısı şuna bakar. Ortada bir suç var mı yok mu? Burada şahısların makamları, mevkileri yaptıkları görevler ilgilendirmez. Burada o şahsın Belediye Başkanı olması, sanatçı olması ya da zengin fakir olması Cumhuriyet Savcısının görevi değildir. Ben o soruşmayı yaparken bu şekilde baktım. Yani o şahsın Belediye Başkanı olması bizim için önemli değil. Biz suç var mı yok mu buna bakarız. O bakımdan yani o şahsın şahsım hakkındaki açıklamalarını ben önemsemiyorum. Ben sadece Cumhuriyet Savcısı olarak görevimi yaptım. Vicdanen de rahatım.

Sonuçta biliyorsunuz bir yargılama aşaması başlıyor. Yani hukukta şu var. Mutlaka her karar denetlenebilir. Benim mesela daha önceki işte televizyonlarda da işte şu kararı verdi. Bakın benim vermiş olduğum kararların hepsi Yargıtay'ın … geçti. Yani hukuk sistemi aslında birbirini tamamlıyor. Yani bir savcı yanlış karar verirse itirazdan zaten üst mahkeme kaldırır. Mahkeme yanlış karar verirse Yargıtay bozar. Biz burada şahıslarla ilgili problem yapmıyoruz.

Ortada yolsuzluk ve dolandırıcılık ya da büyük bir ihaleye fesat karıştırma soruşması vardı. Biz dosyanın şahısların isimlerini kapatıp dosyaya baktık. Arkadaşlarımız da bu yönde bir iddianame düzenledi. Burada şahsın Belediye Başkanı olması ya da isminin Ekrem olması, Veli olması bizi ilgilendirmiyor. Cumhuriyet Savcısı kuvvetli suç şüphesi varsa tutuklamaya sevk eder. Makul şüphe varsa soruşturmaya başlar. Daha sonradan da delillerin tamamlanma aşaması olur. Yani siz de iddianameyi okudunuz. Yani orada iddianamedeki delillerin çoğu somut deliller. Masak raporları, tanık beyanları, etkin pişmanlık beyanları, para hareketleri, HTS baz istasyon kayıtları. Soruşma bu şekilde ilerledi. Biz şahıslarla ilgili bir şeyimiz yok, çekincemiz yok. Savcı olarak o tarihte görevimizi yaptık.

Sürekli olarak yaptılar bize de aynı şekilde. Ben sadece biliyorsunuz bazen manevi tazminat davası açtım. Onlarla ilgili kazandıklarımız da oldu. Yani onlar, herkes bir şekilde yani savunma hakkı kutsaldır. O savunmasını yapacak. Ama burada benim olaya şahsımın karıştırılması yanlış bir duygu. Ben Cumhuriyet Başsavcısı olarak görevimi yaptım. Yani onun Belediye Başkanı olması ya da başka bir görevde olması beni ilgilendirmiyor.

Makul süre biliyorsunuz yargılama başlayacak 19 Mart'ta. 40 Ağır Ceza Mahkemesi. O konuda. Yani yargılama mahkemenin kontrolünde. Ben onu bilmiyorum ne zaman bitirir ama o tip davalarda makul süre yok. O ağır cezalardaki makul süre yok. Şimdi 406 sanık var bildiğim kadarıyla.

Tabi uygulama şöyle oluyor ama bu mahkemeye sadece tek bir heyet bakacak. Yani bu heyetin başka bir dosyası yok. Alanında uzman, vakıf arkadaşlardan oluşuyor. Bir Cumhuriyet Savcısı görevlendiriliyor savcılarda, şeyde, duruşma heyetinde. Ne kadar sürede tamamlanır bunu ben bilmiyorum. Ama yani savunmalar alınıyor biliyorsunuz. Daha sonra tanıklar dinleniyor. Delilerin tartışılması aşaması oluyor. Bu tamamen mahkemenin, heyetin, heyet başkanının kendi kontrolünde yürüteceği bir yöntem.

Zaten şimdi bizde iki türlü boşanma davası var. Bir tanesi anlaşmalı boşanma davası, bir de çekişmeli boşanma davası. Anlaşmalı boşanmada eğer her iki taraf her konuda anlaşırsa maddi manevi tazminat ya da vesaire orada zaten hemen duruşma gibi veriliyor. Karar bitiyor. Burada sizin demek istediğiniz herhalde anlaşmalı boşanmada taraflar bir aile arabuluculuğuna gitsin. Özellikle psikolog, pedagog çocuklar dinlensin. Sağlıklı kararlar verilsin. Bunu düşünüyoruz. Bizim de aklımızda var. Ama bizim getirmek istediğimiz asıl çekişmeli boşanma davalarında arabuluculuk sistemi.

Bu pakette yok, nafaka ile ilgili yok. Çünkü Nafakanın biliyorsunuz çok farklı bir katman tabakası var. Bu pakette nafaka ile ilgili düzenleme yok.

Bireysel başvuru çok önemli bir kazanım. Özellikle Anayasa Mahkemesinde vatandaşlar ilk derecede kesinleşen ya da Yargıtay'da kesinleşen dosyalar için gidiyor. Burada tabii Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruları biraz daha farklı yorumlayabiliyor. Bu konuda bir düzenleme yapmayı düşünmüyoruz. Anayasa Mahkemesi'nin vermiş olduğu kararlar zaten bağlayıcı. Yani orada süper temyiz mahkemesi bu tartışmalarda bence anlamsız.

Bu bireysel başvuru özellikle anayasa değişikliğinde elde edilmiş önemli bir kazanım.

Açıklamada, 'Çocukların dijital ortamda karşılaşabilecekleri potansiyel risklerden korunmasını teminen sosyal medya platformlarında çocukların kişisel verilerinin nasıl işlendiği ve hangi tedbirlerin alındığı hususlarında TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, X ve Discord platformları hakkında Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından resen inceleme başlatılmasına karar verilmiştir.' ifadeleri yer aldı.

Site üzerinden üye girişi yapan vatandaşlarımız kart vizeleme ekranından hem kendi kartını hem de yakınlarına ait kartları tanımlama yaparak Nev Kart'larının vize süresini 1 (Bir) yıl süre ile uzatabilecek.

Online vize uygulamasından sadece indirimli kart kullanan öğrenciler ve 65 yaş üzeri vatandaşlar faydalanabilecek.

Hayata geçirilen bu uygulama ile vatandaşlar kişiselleştirme merkezine gitmek yerine vize işlemlerini cepten ve İnternet'ten uzatabilecek.

'Kimse durduk yere ücretsiz bir şey dağıtmaz'

İHA muhabirine konuşan bilişim uzmanı Bilgin Berge, bu tür girişimlerin ilk kez yaşanmadığını ve benzer dolandırıcılık yöntemlerinin devam edeceğini belirtti. Dolandırıcıların genellikle insanların zaaflarını hedef aldığını ifade eden uzman Berge, 'Bu nedenle öncelikle halkımızın bilinçli olması gerekiyor. Sosyal medyada güvenilir görünen, hatta onaylı bir sayfa dahi bir paylaşım yapıyorsa, doğrudan tıklamamak gerekiyor. Paylaşılan bağlantının e-Devlet linki olduğu söylense bile bundan emin olmadan işlem yapılmamalı. Zaten basit ve güvenli yöntemler var. Arama motoruna 'e-Devlet' yazarak ya da doğrudan turkiye.gov.tr adresine girip ilgili başlığı aratarak o başvuru formuna ulaşabiliriz. Dolandırıcılar genellikle insanların zaaflarından faydalanır. Örneğin, 'Daha önce kredi mi çektiniz? Kredinizin iadesi için tıklayın' gibi ifadeler kullanırlar. Oysa yapılması gereken şey basittir: e-Devlet'e giriş yapar, 'kredi iadesi' diye aratırsınız. Eğer böyle bir hizmet varsa zaten resmi olarak karşınıza çıkar. Aynı şekilde para iadesi, sigorta iadesi ya da devletin ücretsiz bir şey dağıttığı yönündeki paylaşımlar da sıkça kullanılır. Açıkça söylemek gerekir ki, kimse durduk yere ücretsiz bir şey dağıtmaz. Eğer bir yerde paranın ya da iadenin reklamı yapılıyorsa, orada büyük ihtimalle bir dolandırıcılık vardır. Tıklamamak gerekir' dedi.

'tc' Türkiye'nin resmi uzantısı değildir'

İnternette veya sosyal medyada gezinirken dikkat edilmesi gereken en önemli noktanın 'alan adı' olduğunu dile getiren Berge, 'Önce site ismine, ardından uzantısına bakılmalıdır. Resmi kurumlar genellikle 'gov' uzantısını kullanır diye bir algı var. Ancak asıl önemli olan 'gov'dan sonra gelen uzantıdır. Bu uzantı '.tr' midir, yoksa başka bir ülkeye mi aittir? Dolandırıcılar farklı ülkelerden alan adı alarak bu güven algısını bilinçli şekilde oluşturur. Örneğin '.tc' uzantısı sıkça kullanılır. Oysa '.tc' Türkiye'nin resmi uzantısı değildir. Ancak birçok kişi bunu Türkiye'ye ait sanır. Dolandırıcının amacı da zaten bu güveni sağlamaktır. Vatandaş bu siteye tıkladığında 'Bu güvenli bir site' düşüncesiyle devlet bilgilerini girer ve bu bilgiler doğrudan dolandırıcının eline geçer' diye konuştu.

'Bilgisayar okuryazarlığı dersi olmalıdır'

Müfredatta bilgisayar operatörlüğünün olduğunu, ancak bilgisayar okuryazarlığının olmadığını ifade eden Berge, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Oysa bilgisayar okuryazarlığı, teknik detaylara boğulmadan herkesin anlayabileceği temel bilgileri kapsar. Operatörlük kadar kapsamlı değildir; 7'den 70'e herkesin anlayabileceği bir içerik sunar. Bu nedenle okullarda en az haftada bir saat bilgisayar okuryazarlığı dersi olmalıdır. Bunun yanında web okuryazarlığı ve temel siber güvenlik dersleri de müfredata eklenmelidir. Ayrıca bu eğitimler sadece okullarla sınırlı kalmamalıdır. Örneğin bir vatandaş telefon almadan önce kısa bir bilgilendirme eğitiminden geçebilir. Ya da evine internet bağlatmadan önce temel siber güvenlik konusunda zorunlu bir eğitim alması sağlanabilir. Belki 60 saatlik bir temel siber güvenlik eğitimi gibi uygulamalarla bu sorunların önüne geçilebilir. Bu tür önlemlerle hem bireysel farkındalık artar hem de dolandırıcılık girişimlerinin etkisi ciddi şekilde azaltılabilir.'

KIZILELMA'dan bir ilk daha

Gerçekleştirilen testte Bayraktar KIZILELMA'nın üçüncü prototipi PT3 ve beşinci prototipi PT5 arka arkaya havalandı. Gökyüzüne çıkan iki insansız savaş uçağı, Baykar ekibi tarafından geliştirilen akıllı filo otonomisi algoritmaları sayesinde birbiriyle eş güdümlü hareket ederek otonom muharebe pilotuyla formasyon uçuşu (Kol uçuşu) icra etti. Böylece dünya havacılık tarihinde ilk kez iki insansız savaş uçağı otonom olarak yakın kol uçuşu gerçekleştirmiş oldu. Bu teknolojik ilerlemeyle insanlı savaş uçaklarının gerçekleştirdiği karmaşık hava görevleri otonom sistemlere aktarılıyor. Bu kabiliyet birden fazla insansız platformun bir lider komutasında, birbirlerine göre konumlarını otonom olarak ayarlayarak ortak görev icra etmesine imkan tanıyor.

Hava devriyesi görevi

Uçuş testinde modern hava muharebesinin temel unsurlarından biri olan CAP (Combat Air Patrol - Hava Devriyesi) görevi de denendi. Bayraktar KIZILELMA prototipleri, filo otonomisi yazılımları eşliğinde belirlenen rotada devriye uçuşu gerçekleştirdi. Böylece hava savunma görevlerinin milli insansız savaş uçağı tarafından filo halinde yapılabilirliği doğrulandı. Savaş uçaklarının belirli bölgeleri korumak amacıyla icra ettiği devriye ve önleme görevleri, gelecekte KIZILELMA filoları tarafından otonom olarak gerçekleştirilebilecek.

Geleceğin hava muharebesi

Test süreci boyunca insansız savaş uçaklarının otonom sistemleri ve birlikte harekt süreçleri yakından takip edildi. Baykar'ın tamamen öz kaynaklarıyla geliştirdiği Bayraktar KIZILELMA, sahip olduğu akıllı filo otonomisi altyapısı sayesinde gelecekte çoklu platformlarla koordineli harekt yapabilme kabiliyetini geliştirmeye devam edecek.

Havacılık tarihinde bir ilk: Hava-hava atışı

Bayraktar KIZILELMA, 29 Kasım 20225'te gerçekleştirilen testte dünya havacılık tarihine geçmişti. Sinop açıklarında yapılan tarihi testte, ASELSAN imzalı MURAD AESA Radarının işaretlediği hedef uçağı TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen GÖKDOĞAN füzesiyle tam isabetle vuran KIZILELMA, dünyada görüş ötesi hava-hava füzesi kullanarak jet motorlu bir hava hedefini imha eden ilk insansız savaş uçağı olmuştu.

İhracat şampiyonu

Başlangıçtan bugüne tüm projelerini öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2003 yılındaki İHA Ar-Ge sürecinin başlangıcından itibaren tüm gelirlerinin yüzde 83'ünü ihracattan elde etti. 2023'te 1.8 milyar dolarlık ihracat yapan Baykar, ülkemizdeki tüm sektörlerde en çok ihracat gerçekleştiren ilk 10 firma arasında yer aldı. Dünya insansız hava aracı ihracat pazarının en büyük firması olan Baykar, 2024 yılında da küresel ölçekteki başarısını sürdürdü ve gelirlerinin yüzde 90'ını ihracattan elde ederek 1.8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

2023 ve 2024 yıllarında Türkiye'deki tüm sektörlerde en çok ihracat yapan ilk 10 firma arasına girerek İhracatın Şampiyonları Ödülü alan Baykar, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Savunma Sanayi Başkanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre savunma ve havacılık sektörünün ihracat lideri oldu. 2023'te sektör ihracatının üçte birini tek başına yapan Baykar, 2024 yılında da savunma ve havacılık sektörü toplam ihracatının dörtte birini tek başına gerçekleştirerek Türkiye'yi küresel SİHA ihracat pazarında lider konuma taşıdı. Dünyanın en büyük insansız hava aracı şirketi olan Baykar, Bayraktar TB2 SİHA için 36 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için ise şimdiye kadar 16 ülke ile olmak üzere toplam 37 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı.

'BOZOK ve KAYI-30 SİHA mühimmatları, hedefi tam isabetle imha etti'

Türkiye'nin milli mühimmat ve milli platform başarılarına değinen Bakan Kacır, 'Türkiye, SİHA ve mühimmat çeşitliliğinde dünya lideri. TÜBİTAK SAGE'nin geliştirdiği BOZOK ve KAYI-30 SİHA mühimmatları, Bayraktar AKINCI'dan gerçekleştirilen test atışlarında hedefi tam isabetle imha etti' ifadelerini kullandı.

Bayraktar Tb3 Üzerinden Kida'ya uzaktan kontrol

Gerçekleştirilen testle birlikte hibrit harekat konsepti sahada başarıyla doğrulandı. TCG Anadolu'dan havalanan Bayraktar TB3 SİHA üzerinde bulunan veri bağı sistemleri aracılığıyla, deniz yüzeyindeki ASELSAN üretimi Albatros-S Kamikaze İnsansız Deniz Aracı'nın (KİDA) uzaktan kontrolü sağlandı. Bayraktar TB3 üzerinden aktarılan komutlarla hedefe yönlendirilen KİDA, sağladığı başarılı angajmanla deniz üstündeki tehdidi etkisiz hale getirdi.

Hedef Adasına Mam-T/L Ve Kemankeş atışları

Antalya açıklarında gerçekleştirilen faaliyet kapsamında atış görevleri için TCG Anadolu gemisinden salvo kalkış yapan iki adet Bayraktar TB3 SİHA görev sahasına ulaştı. Bayraktar TB3'lerden biri, kanatları altında taşıdığı ROKETSAN tarafından geliştirilen milli mühimmatlar MAM-T ve MAM-L ile hedef adasındaki yer hedeflerine yönelik mühimmat atışı gerçekleştirdi. Diğer Bayraktar TB3 SİHA ise Baykar tarafından milli imknlarla geliştirilen KEMANKEŞ-1 Yapay Zek Tabanlı Mini Seyir Füzeleri ile hedefi ateş altına aldı. İcra edilen atışlarda belirlenen hedefler başarıyla vuruldu.

Uçarak Keşan'a döndüler

Mavi Vatan'daki bu önemli testin ardından Bayraktar TB3 SİHA'lar dönüş manevralarını tamamladı. Görevi icra eden Bayraktar TB3'lerden biri, TCG Anadolu gemisine gerçekleştirdiği başarılı inişin ardından tekrar havalanarak Keşan'a intikal etti. Teste katılan diğer Bayraktar TB3 SİHA da görev planlaması dhilinde Keşan'a dönüş yaptı.

İhracat şampiyonu

Başlangıçtan bugüne tüm projelerini öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2003 yılındaki İHA Ar-Ge sürecinin başlangıcından itibaren tüm gelirlerinin yüzde 83'ünü ihracattan elde etti. 2023'te 1.8 milyar dolarlık ihracat yapan Baykar, ülkemizdeki tüm sektörlerde en çok ihracat gerçekleştiren ilk 10 firma arasında yer aldı. Dünya insansız hava aracı ihracat pazarının en büyük firması olan Baykar, 2024 yılında da küresel ölçekteki başarısını sürdürdü ve gelirlerinin yüzde 90'ını ihracattan elde ederek 1.8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Dünyanın en büyük İHA şirketi Baykar

2023 ve 2024 yıllarında Türkiye'deki tüm sektörlerde en çok ihracat yapan ilk 10 firma arasına girerek İhracatın Şampiyonları Ödülü alan Baykar, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Savunma Sanayi Başkanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre savunma ve havacılık sektörünün ihracat lideri oldu. 2023'te sektör ihracatının üçte birini tek başına yapan Baykar, 2024 yılında da savunma ve havacılık sektörü toplam ihracatının dörtte birini tek başına gerçekleştirerek Türkiye'yi küresel SİHA ihracat pazarında lider konuma taşıdı. Dünyanın en büyük insansız hava aracı şirketi olan Baykar, Bayraktar TB2 SİHA için 36 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için ise şimdiye kadar 16 ülke ile olmak üzere toplam 37 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı.

Milli YTA göreve başladı

Türkiye saati (TSİ) ile saat 21.44'te SpaceX Falcon 9 Transporter 15 roketiyle başlayan görevde, roketin birinci ve ikinci kademelerinin ayrılması sorunsuz gerçekleşti. Faydalı yüklerin ayrılma sürecinin başlamasıyla birlikte, fırlatmadan yaklaşık 81 dakika sonra TSİ 23.05'de FGN-TUG-S01 roketten başarıyla ayrılarak uzay yolculuğuna başlangıç yaptı. Milli YTA ilk telemetri verilerini ileterek başarılı bir şekilde görevine resmen başladı. Bu görev ile Fergani Uzay'ın uzay içi manevra ve taşıma kabiliyetine dair önemli bir adım atıldı.

Dünyada bir ilk: Yörüngede hibrit motor ateşlenecek

Milli YTA iki önemli ilki bir arada barındırıyor. Türkiye'nin ilk Yörünge Transfer Aracı olan FGN-TUG-S01, yörüngede ateşlenecek dünyanın ilk hibrit roket motoruna sahip olma özelliğini taşıyor. Araç, görev yörüngesine başarıyla yerleşmesinin ardından, planlanan ilk hibrit motor ateşlemesini gerçekleştirecek. Bu manevra yalnızca Türkiye için değil, dünya genelinde de hibrit roket motorunun ilk yörüngesel ateşlemesi olarak tarihe geçecek. Milli YTA, güvenli ve düşük maliyetli hibrit tahrik sistemi sayesinde uyduların farklı yörüngelere taşınmasını ve görev ömürlerinin uzatılmasını sağlayacak.

Yörüngeler arası lojistikte milli imza

FGN-TUG-S01, Fergani Uzay'ın gelecekteki farklı irtifalarda uydu barındırarak görev yapacak konstelasyon misyonları için yeni bir kilometre taşı olacak. Milli YTA alçak irtifadaki (yaklaşık 500 kilometre) yörüngeden başlayarak, Fergani Uzay uydularını daha yüksekte bulunan farklı irtifalardaki (1000+ km) görev yörüngelerine taşıyacak. Türkiye'nin ilk YTA'sı olan aracın uçuş bilgisayarı, aviyonik sistemleri, güç dağıtım birimleri ve termal kontrol altyapısı gibi kritik sistemleri Fergani Uzay mühendisleri tarafından yerli tasarım ve üretim olarak geliştirildi. Bu başarılı görevle birlikte Türkiye, yörüngede hibrit motor denemesi gerçekleştiren ilk ülke olma yolunda önemli bir adım atarak uzay teknolojilerinde yeni bir dönemin kapılarını aralayacak.

'Uzayda hareket kabiliyetimizi başlatacak'

Milli YTA'nın fırlatma süreci, Fergani Uzay CEO'su Selçuk Bayraktar ve mühendislik ekibi tarafından, Özdemir Bayraktar Millî Teknoloji Merkezi'ndeki Uzay Gözlem ve Kontrol Merkezi'nden canlı bağlantıyla takip edildi. Bayraktar, başarılı fırlatmanın ardından yaptığı açıklamada şunları söyledi:

'2022 yılında kurulan Fergani Uzay Teknolojileri, bugün 135 kişilik ekibimizle yoluna devam ediyor. Üç hafta önce ikinci uydumuzu göreve başlatmıştık. Bugün ise öz kaynaklarımızla geliştirdiğimiz ülkemizin ilk Yörünge Transfer Aracı uzaya çıktı. Tüm projelerimizi, tasarımdan başlayarak mühendislikten üretime kadar kendi öz kaynaklarımızla hayata geçiriyoruz. Uçuş bilgisayarı, güç ve aviyonik sistemler dahil olmak üzere yerli mühendislik ürünü olan Yörünge Transfer Aracımız, ülkemizin uzaydaki hareket kabiliyetini de başlatacak.'

'Hedef: Uzaya bağımsız erişim'

Bu görevin geliştirilecek milli küresel konumlama sistemi 'Uluğbey' için kritik bir altyapı oluşturduğunu belirten Bayraktar, gelecek vizyonunu şu sözlerle paylaştı:

'Bu görev ayrıca Uluğbey Küresel Konumlama Sistemi hedefimizin altyapısını oluşturacak ve gelecekteki uydu takımlarımıza giden yolu da açacak. Beş yıl içinde 100'den fazla uyduyla, Türkiye ile birlikte dost ve kardeş ülkelere bağımsız konumlandırma ve uzay lojistiği kabiliyeti kazandırmayı hedefliyoruz. Önümüzdeki yıllarda ise geliştirmekte olduğumuz fırlatma sistemleriyle, dünyadan uzaya bağımsız erişim kabiliyeti kazanmayı hedefliyoruz. Vatanımıza, milletimize, tüm dost ve kardeş coğrafyalara hayırlı ve uğurlu olsun.'

'Bu yalnızca bir test değil, stratejik bir imzadır'

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, test sonrası yaptığı değerlendirmede başarının Türkiye'nin hava savunma mimarisindeki kararlılığının göstergesi olduğunu vurguladı. Görgün, sistemin kritik alt bileşenlerinin yerli ve millî imkanlarla geliştirildiğine dikkat çekerek şunları söyledi:

'Bu başarı, gök vatanımızın güvenliğine atılan stratejik bir imzadır. ASELSAN'ın radar, komuta kontrol ve sensör yetenekleri; ROKETSAN'ın füze ve harp başlığı mühendisliği ile Hava Kuvvetlerimizin tecrübesi mükemmel bir uyum içinde birleşti. SİPER, yalnızca bir savunma sisteminin adı değil; milletimizin iradesini ve bağımsızlığını koruyan çelikten bir sözdür.'

Görgün, projede emeği geçen tüm personellere teşekkür ederek hedefin 'daha ileri, daha güçlü ve daha yüksek sistemlere' uzanmak olduğunu ifade etti.

Sistemin önemi

Uzun menzilli hava savunma sistemi SİPER, Türkiye'nin kendi gök kalkanını oluşturma iradesinin en somut örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Yapılan son test, sistemin otonom kabiliyetlerinin sahada doğrulandığını ortaya koydu.

Uçuş testlerinde üstün performans

Geçtiğimiz hafta içinde Çorlu'daki AKINCI Uçuş Eğitim ve Test Merkezi'nde icra edilen iki ayrı uçuş testinde denenen sistem üstün performans sergiledi. Testlerde farklı irtifa ve hız rejimlerinde stabil görüntü üretimi, hareketli hedeflerde uzun menzilli takip kararlılığı ve lazer hedefleme fonksiyonlarının yüksek doğrulukla çalışması başarıyla doğrulandı. Sistemin Kızılelma'nın tümleşik görev bilgisayarı ile kesintisiz veri alışverişi sağladığı ve zorlu çevresel şartlarda dahi performansını koruduğu görüldü. Test sonuçları seri entegrasyon sürecinin önünü açan tüm teknik kriterlerin karşılandığını da gösterdi.

Dünyada bir ilk: İnsansız savaş uçağına gömülü EOTS

Bu testler 'gömülü EOTS' teknolojisinin dünyada ilk kez bir insansız savaş uçağında uygulanması anlamına geliyor. F-16 gibi platformlar hedefleme sistemlerini harici bir pod olarak taşırken, Bayraktar KIZILELMA'da bu sistemin gövde içine gizlenmesi uçağın düşük radar izi (düşük görünürlük) kabiliyeti için kritik önem taşıyor. TOYGUN EOTS, Bayraktar KIZILELMA'nın bu stratejik avantajını koruyarak gelişmiş hedefleme yapabilmesini sağlıyor.

Sadece F-35 gibi 5. nesil uçaklarda var

Gövde içine gizlenmiş bu gelişmiş elektro-optik hedefleme sistemi, insanlı uçaklarda yalnızca ABD üretimi F-35 gibi 5. nesil platformlarda bulunuyor. Bayraktar KIZILELMA'ya bu teknolojinin başarıyla entegre edilmesiyle birlikte, Türkiye bu kritik kabiliyete sahip dünyadaki üç ülkeden biri oldu.

Yapay zeka destekli yeni nesil kabiliyetler

Bayraktar KIZILELMA'ya özel mühendislik yaklaşımıyla geliştirilen TOYGUN, insansız muharip konseptine özel optimizasyonlar içeriyor. Sistem 360 derece görev farkındalığına katkı sağlayan geniş spektrumlu tarama yeteneklerine sahip. Yüksek çözünürlüklü IR (Kızılötesi) görüntüleme ile uzun menzilden stratejik hedefleri ve hareketli kara/deniz unsurlarını tespit edebiliyor. Aynı zamanda yapay zek destekli hedef takibi ve otomatik hedef sınıflandırma algoritmalarıyla Bayraktar KIZILELMA'nın otonom gücünü artırıyor.

Tespit edilmeden taarruz edebilecek

Bayraktar KIZILELMA, bu kabiliyet sayesinde düşük görünürlük avantajını kaybetmeden düşman derinliklerine sızabilecek. Radara yakalanmadan hedefini tespit edebilecek, lazerle işaretleyebilecek ve milli mühimmatları kullanarak hedefleri imha edebilecek.

'Projenin fiziki gerçekleşme oranı yüzde 50 civarında'

Havalimanı hakkında bilgiler veren şantiye şefi Selahattin Kabaoğlu, 'Terminal binası 3 katlı. Toplam taban alanı 15 bin metrekare. Toplam kapalı alanımız 32 bin metrekare. Şu anda kule binası hariç diğer binaların kaba inşaatları tamamlandı, sıva imalatları devam ediyor.

Galeri imalatlarımızda elektrik ve mekanik ekipler çalışıyor. Projenin fiziki gerçekleşme oranı yüzde 50 civarında. Önümüzdeki yıl sonu itibarıyla teslim etmek istiyoruz. Bu şekilde planladık ve buna göre çalışmaya devam ediyoruz. Yıllık 2 milyon yolcu kapasitesi var. Uluslararası havalimanı. İç hatlar ve dış hatlar tek bir terminal binasında toplanmış. 600 araçlık otoparkı var. 2 bin 600 metre uzunluğunda pistimiz var. 120 metreye 300 metre apron var' dedi. Yozgat Havalimanı'nın faaliyete geçmesiyle birlikte, başta Yozgat olmak üzere çevre illerin de ekonomik, turistik ve sosyal kalkınmasına büyük bir ivme kazandırması bekleniyor.

'7 PKK'lı terörist daha teslim oldu'

Türk Silahlı Kuvvetlerinin milletin huzuru ve devletin bekası için durmaksızın çalışmaya devam ettiğini söyleyen Tuğamiral Zeki Aktürk bu kapsamda son bir haftada gerçekleştiren faaliyetler hakkında bilgi vererek şu ifadeleri kullandı:
'Ülkemize yönelik risk ve tehdit unsurları ile mücadelesi kapsamında son bir hafta içerisinde; 7 PKK'lı terörist daha teslim oldu. Sınırlarımızda ve ötesinde arazi arama-tarama; mağara, sığınak, barınak ile mayın ve el yapımı patlayıcı tespit ve imha çalışmalarına devam edilmiş. Tel Rıfat ve Menbic'de imha edilen 6 kilometre tünel ile birlikte, Suriye Harekt Alanlarında imha edilen tünel uzunluğu 708 (Tel Rıfat: 302 / Menbic 406) kilometre olmuştur.'

'Sınırlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 3'ü terör örgütü mensubu olmak üzere 181 şahıs yakalandı'

Türk Silahlı Kuvvetlerinin hudutlarda da etkin güvenlik tedbirleri aldığını ve bu kapsamda hudutlarda gerçekleşen faaliyetler hakkında da bilgi veren Aktürk, 'Sınırlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 3'ü terör örgütü mensubu olmak üzere 181 şahıs yakalanmış, 881 şahıs ise hududu geçemeden engellenmiştir. Böylelikle, 1 Ocak'tan bugüne kadar hudutlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışırken yakalananların sayısı 8 bin 205, hududu geçemeden engellenen kişi sayısı da 55 bin 600 olmuştur. Ayrıca; keşif, gözetleme ve devriye faaliyetlerini aralıksız sürdüren hudut birliklerimiz tarafından gerçekleştirilen arama-tarama faaliyetlerinde; Van hudut hattında 123 kilogram uyuşturucu madde ile Hakkri hudut hattında 36 kilogram sarma altın ele geçirilmiştir.'

'49 Suriyeli öğrencinin Harp Okullarımızda eğitime başlaması planlanmaktadır'

Millî Savunma Üniversitesinin Kara, Deniz ve Hava Harp Okulları ile Astsubay Meslek Yüksekokullarında 29 ülkeden 696 harp okulu ve 241 astsubay meslek yüksekokulu öğrencisinin eğitim gördüğünü belitten Aktürk, 'Suriye'nin savunma ve güvenlik kapasitesinin artırılmasına yönelik olarak sürdürülen yakın iş birliği çerçevesinde imzalanan 'Ortak Eğitim ve Danışmanlık Mutabakat Muhtırası' kapsamında 49 Suriyeli öğrencinin (10 Kara, 18 Deniz, 21 Hava) Harp Okullarımızda yarın eğitime başlaması planlanmaktadır' diye konuştu.

'İsrail'in, Gazze Şeridi'ne yönelik gerçekleştirdiği saldırılar, ateşkesi açık biçimde ihlal etmektedir'

İsrail'in Gazze'ye gerçekleştirdiği saldırılara yönelik konuşan Aktürk şöyle devam etti:
'İsrail'in, Gazze Şeridi'ne yönelik gerçekleştirdiği saldırılar, ateşkesi açık biçimde ihlal etmektedir. Gazze'de barışın tesisine yönelik sağlanan ateşkes anlaşmasının tam olarak uygulanması, İsrail'in anlaşmaya tümüyle uyması, bölgemizde huzur ve güvenliğin en kısa zamanda yeniden sağlanması için elzemdir. Ateşkes anlaşmasının mimarlarından biri olan ülkemiz bölgede adil, kalıcı, kapsamlı bir barışın sağlanmasına ve Gazze'de bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da barışın tesisine katkıda bulunmaya hazırdır.'

Milli Savunma Bakanlığı Basın Halkla İlişkiler Müşaviri ve Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk'ün bilgilendirme toplantısı sonrasında Milli Savunma Bakanlığı basın mensuplarının gündemdeki sorularına ilişkin açıklamalarda bulundu.

20 adet Eurofighter ve uçaklara ait görev ekipmanları için 5,4 milyar İngiliz Sterlini ödenecek

Milli Savunma Bakanlığı, Türkiye'nin gündeminde yer alan Eurofighter Typhoon uçaklarının maliyeti hakkında açıklama yapılarak, 'Hava Kuvvetleri Komutanlığımızın harekt ihtiyacının karşılanması maksadıyla yeni üretim Eurofighter Typhoon uçağı, ekipman ve muhtelif mühimmatın tedariki kapsamında 27 Ekim 2025 tarihinde Birleşik Krallık Devleti ile sözleşme imzalanmıştır. Tedarik içeriğinde yer alan 20 adet yeni üretim Eurofighter Typhoon uçağı, uçaklara ait görev ekipmanları ve muhtelif çeşit ve miktarda mühimmatlar için proje bedeli yaklaşık 5,4 milyar İngiliz Sterlini'dir.

Hava Kuvvetleri Komutanlığımızın harekt ihtiyacının karşılanmasına yönelik Katar ve Umman'dan tedarik edilecek Eurofighter Typhoon uçakları ile ilgili çalışmalara da devam edilmektedir' ifadelerine yer verdi.

Gazze'de oluşturulması planlanan görev gücünde TSK'nın yer alıp almayacağı hakkında açıklama yapan bakanlık 'Gazze'de bir görev gücünün teşkiline yönelik, muhataplarımız ile yürütülen temaslar devam etmektedir. TSK olarak devletimizin ilgili kurumları ile koordineli şekilde hazırlıklara devam edilmekte, ateşkes anlaşmasının mimarlarından biri olarak diğer ülkeler ile diplomatik ve askerî istişareler sürdürülmektedir' açıklamasında bulundu.

'Terör örgütü SDG'nin Suriye Geçici Hükümetine entegrasyonu ile ilgili hususlar Bakanlığımız tarafından dikkatle ve hassasiyetle takip edilmektedir'

Suriye Hükümeti tüm kurum ve birimleri ile yeniden yapılanmaya, ülkede istikrar ve güvenliğin tesisine yönelik gayretli çalışmalarına devam ettiğini belirten bakanlık şu açıklamalarda bulundu:

'13 Ağustos 2025 tarihinde 'Ortak Eğitim ve Danışmanlık Mutabakat Muhtırası' imzalanması sonrası Suriye hükümetinin talepleri doğrultusunda, savunma ve güvenlik kapasitesini artırmaya yönelik eğitim, ziyaret, danışmanlık ve teknik destek faaliyetleri sürdürülmektedir. Bu kapsamda, Suriye Ordusunun kapasite geliştirme ihtiyacını karşılamak amacıyla, Suriye Ordusunun bir kısım birlikleri Türk Silahlı Kuvvetlerine ait kışla ve eğitim alanlarından faydalanarak ülkemizde askerî eğitimler icra etmeye başlamıştır. Bununla birlikte, 'Terör örgütü SDG'nin Suriye Geçici Hükümetine entegrasyonu' ile ilgili hususlar Bakanlığımız tarafından dikkatle ve hassasiyetle takip edilmektedir.'

Kosova Güvenlik Gücü bünyesindeki onlarca askerin teslim alınan 'Skydagger RTF 15' dronların kullanımı konusunda eğitim aldıkları bilgisini de paylaşan Kurti, 'Skydagger dronlarının Ocak 2026'da teslim edilmesi planlanmıştı ancak üç ay erken teslim aldık. RTF (Ready to Fly) tipi FPV olarak bilinen bu kamikaze dronlar, düşmanın hareketli ve sabit hedeflerini vurmak amacıyla patlayıcılarla donatılmış muharip insansız hava araçlarıdır. Bu insansız hava araçlarının satın alınmasıyla, TB2 Bayraktar ve Puma insansız hava araçlarının yanında ordumuzun vurucu gücünü artırmaya devam ediyoruz' dedi.
Kurti, dronların Kosova ordusunun geçtiğimiz yıl teslim aldığı 15 Rheinmetall 8x8 kamyonlara yüklendiğini söyledi.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic tepki gösterdi

2008'de tek taraflı bağımsızlığını ilan etmesinden bu yana Kosova'yı halen kendi toprağı olarak gören Sırbistan'ın Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, gelişmeye tepki gösterdi. Vucic, Kosova'ya silah satışı tedariki nedeniyle Türkiye'yi 'Osmanlı'yı yeniden canlandırmayı hedeflemekle' suçlayarak, 'Sırbistan küçük bir ülke olabilir ancak verilen mesajı çok iyi anladık' dedi.

Hedefleri imha etti

Tekirdağ'ın Çorlu ilçesindeki AKINCI Uçuş Eğitim ve Test Merkezi'nde icra edilen testler kapsamında, Bayraktar KIZILELMA'nın üçüncü prototipi olan PT-3 iki ayrı sorti gerçekleştirdi. İlk uçuşta ASELSAN tarafından geliştirilen TOLUN mühimmatını ateşleyen Bayraktar KIZILELMA, hedefi tam isabetle vurdu. İkinci uçuşunda ROKETSAN üretimi TEBER-82 Kanatlı Güdüm Kiti ile havalanan milli insansız savaş uçağı, bu atışta da hedefi başarıyla imha etti.

En zorlu görevleri icra edecek

Bayraktar KIZILELMA'nın geliştirme faaliyetleri kapsamında ilk prototiplerden elde edilen tecrübeler sayesinde üretim prototipinde önemli değişikliklere gidildi. Yapısal iyileştirmelerin yanı sıra aviyonik mimarisinde geliştirmeler yapıldı. Entegrasyonu başarıyla tamamlanan art yakıcılı motor alternatifi ile uçuş gerçekleştirildi. Güçlü yeni motoruyla ses hızına yaklaşacak olan Bayraktar KIZILELMA, aerodinamik iyileştirmeler sayesinde yüksek hızlarda çok daha iyi manevra yapabilecek. Sahip olduğu AESA radarı ile kazandığı yüksek durumsal farkındalık sayesinde ise en zorlu görevleri icra edebilecek.

2026'da envantere girmesi hedefleniyor

Baykar'ın yüzde 100 öz sermayesi ile yola çıktığı Bayraktar KIZILELMA projesi 2021'de başladı. 14 Kasım 2022'de üretim hattından çıkan TC-ÖZB kuyruk numaralı Bayraktar KIZILELMA, Çorlu'da bulunan AKINCI Uçuş Eğitim ve Test Merkezi'ne intikal etti. Burada yer testlerini süratli bir şekilde başarıyla tamamladıktan sonra 14 Aralık 2022 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Bayraktar KIZILELMA bir yıl gibi rekor bir sürede gökyüzü ile buluştu. Test faaliyetleri sürerken seri üretim sürecine de geçilen Bayraktar KIZILELMA'nın 2026 yılında envantere girmesi hedefleniyor.

Havacılık tarihinde ilklere imza attı

Bayraktar KIZILELMA, TEKNOFEST 2023 boyunca dünya havacılık tarihinde ilk olan uçuşlara imza attı. Bayraktar AKINCI TİHA ile formasyon uçuşları gerçekleştiren Bayraktar KIZILELMA, 1 Mayıs 2023 tarihinde ise F-16 savaş jeti SOLOTÜRK ve F-5 jet uçaklarından oluşan Türk Yıldızları ile İstanbul semalarında filo konseptiyle kol uçuşu icra etti. Dünya havacılık tarihi için dönüm noktası olan bu uçuş konseptleri geleceğin hava muharebesine de yön verecek.

Başlangıçtan bugüne tüm projelerini öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2003 yılındaki İHA Ar-Ge sürecinin başlangıcından itibaren tüm gelirlerinin yüzde 83'ünü ihracattan elde etti. 2023'te 1.8 milyar dolarlık ihracat yapan Baykar, ülkemizdeki tüm sektörlerde en çok ihracat gerçekleştiren ilk 10 firma arasında yer aldı. Dünya insansız hava aracı ihracat pazarının en büyük firması olan Baykar, 2024 yılında da küresel ölçekteki başarısını sürdürdü ve gelirlerinin yüzde 90'ını ihracattan elde ederek 1.8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

2023 ve 2024 yıllarında Türkiye'deki tüm sektörlerde en çok ihracat yapan ilk 10 firma arasına girerek İhracatın Şampiyonları Ödülü alan Baykar, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Savunma Sanayi Başkanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre savunma ve havacılık sektörünün ihracat lideri oldu. 2023'te sektör ihracatının üçte birini tek başına yapan Baykar, 2024 yılında da savunma ve havacılık sektörü toplam ihracatının dörtte birini tek başına gerçekleştirerek Türkiye'yi küresel SİHA ihracat pazarında lider konuma taşıdı. Dünyanın en büyük insansız hava aracı şirketi olan Baykar, Bayraktar TB2 SİHA için 35 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için ise şimdiye kadar 15 ülke ile olmak üzere toplam 36 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı.

Belgeyi takdim eden İlçe Nüfus Müdürü İbrahim Kök, 'Festman ilçemize geldi, hoş geldi. Yapay zek üzerine yapılan projeyi destekliyoruz. Kendisini fahri olarak ilçemize aldık. Festman artık fahri olarak bir kardeşimiz oldu. Festman artık Canikli, hoş geldi sefa geldi' dedi.

Konya Bilim Merkezi'nin Çin'de ürettirdiği insansı robot, TÜBİTAK ve Canik Belediyesi iş birliğinde düzenlenen CANİKFEST Yapay Zek Yolculuğu şenliğine katılmak üzere 2 gün önce Samsun'a getirilmişti.

Melikgazi Belediyesi Mehmet Altun Havacılık ve Uzay Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi gezisine ev sahipliği yapan Başkan Palancıoğlu şunları söyledi:

'Kahramanmaraş'ta da benzer şekilde havacılıkla ilgili yatırımlar söz konusu. Dolayısıyla lisemizi de ziyaret ettik. 'Elmas Modeli' kapsamında Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından himayeye alınan, desteklenen 13 liseden bir tanesi Melikgazi Belediyesi Mehmet Altun Havacılık ve Uzay Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisemiz oldu. Pazartesi günü itibariyle eğitime başladı. Sayın Vekilimize ziyaretinden dolayı teşekkür ediyoruz. Çünkü buradaki çocuklar Türkiye'nin en başarılı, en yüksek puanlarını alan çocuklar arasında. Onları motive etmek, geleceğe hazırlamak önemli. Dolayısıyla lisemize zaman zaman üst düzey misafirlerimizi getirerek arkadaşlarımızı, öğrencilerimizi motive edeceğiz. Bu kapsamda da Sayın Milletvekilimize, İlçe Başkanımıza ve heyetine hoş geldiniz diyorum, teşekkür ediyorum.'

AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili, TBMM İçişleri Komisyonu Üyesi, Genel Merkez Siyasi ve Hukuki İşler Başkan Yardımcısı Mevlüt Kurt ise, ' Sayın Başkanımızın ifade ettiği gibi savunma sanayii anlamında hükümetimiz döneminde, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, savunma sanayiine çok büyük önem verilmişti. Şu ana kadar da bu önemin meyvelerini artık somut olarak daha da bariz bir şekilde görmeye başlıyoruz. Savunma sanayii anlamında birçok yerli savunma sanayiini artık yüzde seksenlere yüzde doksanlara getirdik. Burada bu savunma sanayiinin eğitim anlamındaki yatırımlarıyla ilgili 11 ilimizde devam eden, başlatılan Kayseri ilimizde de yine havacılık lisesi ile ilgili böyle bir yatırımı görmekten çok mutlu olduk. Buradaki öğrencilerimizin hepsi çok başarılı, seçilmiş öğrencilerimiz ve Türkiye'nin bundan sonraki savunma sanayiindeki kalkınmasına çok büyük katkı sunacak öğrencilerimiz. Stratejik anlamda Cumhurbaşkanımızın himayelerinde 11 tane ilimize farklı farklı alanlarda çalışmalar yapıldı. Bizler somut olarak bu genç kardeşlerimizin ileride çok büyük işler başaracağını biz canıgönülden inanıyoruz. Çünkü bizim gençlerimiz geleceğimizdir. Biz her zaman buna inandık, Cumhurbaşkanımız her zaman bu şekilde inandı. Dolayısıyla biz bunların neticesini daha ileriki zamanlarda Türkiye'ye nasıl bir kazanım olduğunu göreceğiz. Böyle bir yatırımın Kayseri'mizde olması gerçekten daha güzel bir anlam kazanıyor. Ben inanıyorum ki inşallah yakın zamanda buradaki öğrencilerimiz liseden sonraki üniversitelerde de üniversiteyi bitirdikten sonra da hem uçak sanayiinde hem de aynı şekilde bağlantılı savunma sanayiinde Türkiye'miz için dünyaya karşı çok büyük kazanımlar elde edecekler. Başta Cumhurbaşkanımız olmak üzere buranın açılmasında emeği geçen herkese şükranlarımızı iletiyoruz. Burada bulunmaktan dolayı ne kadar mutlu olduğumuzu tekrar ifade etmek istiyoruz. Teşekkür ederiz Başkanım.' dedi.

TEKNOFEST Mavi Vatan'ın kapanış konuşmasını yapan TEKNOFEST Yönetim Kurulu ve T3 Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Selçuk Bayraktar, 'Burada Türkiye'nin üreten ve düşünen gençlerinin, TEKNOFEST kuşağının çelikten iradesi, parlak zekası ve tam bağımsızlık tutkusu hayat buldu. TEKNOFEST kuşağı vizyonuyla ufkumuzu açan Milli Teknoloji Hamlemizin lideri Sayın Cumhurbaşkanımıza en kalbi şükranlarımı sunuyorum. Ata yadigarı Savarona'nın en zarif biçimde restore edilerek, yeniden denizlerimize ve milletimize kazandırılmasına vesile olan kıymetli hanımefendiye hassaten teşekkür ediyorum. Buradaki muazzam sinerjinin ortaya çıkmasındaki güçlü ortaklıkları için Milli Savunma Bakanlığımıza, huzurumuzun teminatı olan İçişleri Bakanlığımıza ve ev sahibimiz Deniz Kuvvetleri Komutanlığımıza yürekten teşekkür ediyorum. Bu ruhu ayakta tutan TEKNOFEST paydaşlarımıza, TEKNOFEST Mavi Vatan yarışmalarımızın yürütücüleri olan ASELSAN, ROKETSAN ve ASFAT'a, tüm katılımcı kurumlarımıza ve T3 Vakfı'ndaki fedakar ekip arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Ve elbette Mavi Vatanımızın sahipsiz olmadığını bir kez daha tüm dünyaya gösteren, karadaki bir karış toprağımız neyse denizdeki bir avuç suyumuzun da aynı mukaddes emanet olduğunu ilan eden aziz milletimize en içten şükranlarımı iletiyorum' ifadelerini kullandı.

'Türkiye'nin gelecekteki parlak hikayesine ortak oldunuz'

Bayraktar, sözlerine şöyle devam etti:

'Sizler atölyelerde sabahladınız, kod yazdınız, dalgalarla boğuştunuz ve hayallerinizin peşinden koştunuz. Otonom su altı araçlarından insansız deniz sistemlerine kadar geliştirdiğiniz projelerle Türkiye'nin gelecekteki parlak hikayesine ortak oldunuz. Barbaros'un torunlarının, Piri Reis'in mirasını ayağa kaldıranların 21. yüzyılda neler yapabileceğini tüm dünyaya gösterdiniz. Sizler bu aziz milletin maziden atiye uzanan en sağlam köprüsüsünüz. Burada sergilediğiniz her fikir, tam bağımsızlık ufkumuza atılmış sağlam bir çapadır. Sizin akıl ve alın terinizin olmadığı hiçbir zafer kalıcı değildir. Bu güzel ülkenin gelecekteki hikayesini de sizler, güneş yüzlü gençler yazacak. Her birinizi yürekten alkışlıyorum.'

'Milli denizaltılarımızdan uçak gemimize kadar tam 36 adet platformun inşası aynı anda sürmektedir'

Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu ise, 'Gençlerimizin teknoloji alanındaki başarıları Mavi Vatan'a sahip çıkma bilinci ile birleştiğinde Türkiye'nin denizlerdeki gücü daha da artacaktır. Burada sergilenen emek ve bilgi birikimi, gelecekte çok daha gelişmiş deniz sistemlerinin Türk mühendisleri tarafından tasarlanacağının güçlü bir göstergesidir' dedi.

Mavi Vatan'ın sadece jeopolitik bir kavram değil, aynı zamanda insanların denizle olan strateji ve tarihi bağını temsil ettiğini vurgulayan Tatlıoğlu, 'Bu kapsamda denizlerdeki egemenliğimizi pekiştirmek için teknolojiyle donanmış bir donanmanın ve bu donanmayı şekillendirecek genç beyinlerin önemi her geçen gün daha da artmaktadır. Mavi Vatan ülkemizin denizlerdeki hak ve menfaatinin korunmasının yanı sıra doğal kaynaklarımızın güvence altına alınması ve deniz hakimiyetimizin sürdürülebilir kılınması için stratejik bir öneme haizdir. Türk Deniz Kuvvetleri olarak kuruluş tarihimiz olan 1081'den bu yana 944 senelik geçmişimizden aldığımız güçle hareket ederek milli ve yerli savunma sanayisi savunma ürünü gemi ve silah sistemleri ile güçlenmeye devam ediyoruz. Bugün geldiğimiz noktada milli denizaltılarımızdan uçak gemimize kadar tam 36 adet platformun inşası aynı anda sürmektedir. Bu başarı dünyada sayılı örneklerden biridir. Gelişmiş denizaltılar, milli inşa edilen gemiler ve ileri teknolojilerle donanmış donanmamız Mavi Vatan'da etkinliğimizi artırarak ülkemizin güvenliğini sağlamaktadır' diye konuştu.

'Savunma sanayimiz adına üç gurur verici adımı aynı anda attık'

Konuşmasında savunma sanayisine de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Dün ise ASELSAN'ın Gölbaşı yerleşkesindeydik. Şirketimizin 50. yılında savunma sanayimiz adına üç gurur verici adımı aynı anda attık. Çelik Kubbe bileşeni sistemlerimizi envantere aldık, ASELSAN'a ait 14 tesisin açılışını gerçekleştirdik. Ayrıca Oğulbey Teknoloji Üssü'nün temelini attık. Muhalefet gibi kuru gürültüyle, içi boş sloganlarla bu önemli günleri geçiştirmiyoruz' dedi.

'Büyük ve güçlü Türkiye'nin temellerini atan özverili bir gençlik görüyorum'

'Bu ülke bize aziz şehitlerimizin kutsal emanetidir. Şehitlerimizin hakkını ödeyemeyiz' diyen Erdoğan, 'Sizler şehit torunlarısınız. Şu an karşımda şehit ve gazilerin emanetlerine sıkı sıkıya sarılan şuurlu bir gençlik görüyorum. Büyük ve güçlü Türkiye'nin temellerini atan özverili bir gençlik görüyorum' ifadelerine yer verdi.

4 gün boyunca devam edecek Teknofest Mavi Vatan programının ülke için hayırlara vesile olmasını temenni eden Erdoğan, 'Engellere rağmen azmin neleri başardığını görmek isteyenler Türk savunma sanayiine bakıyor. Kelimenin tam anlamıyla her alanda destan yazıyoruz. Hasımlarımız endişe ve telaş içinde bizi yakalamaya çalışıyor. Varsın uğraşsınlar, onlar bizi yakalayamayacak' şeklinde konuştu.

'Gazi Mustafa Kemal'in yatını burada yakından görebileceksiniz'

Erdoğan, Filistin'den Suriye'ye, Sudan'dan Libya'ya kadar Türkiye'nin başarılarının tüm mazlum milletler için gurur kaynağı olduğunu kaydederek, 'Bugünlere kolay gelmedik. Olmaz diyenlere aldırmadık. Yapamazsınız diyenlere kulak asmadık. Çok kısa sürede dünyanın takip ettiği bir seviyeye geldik' dedi.

İstanbul Boğazı'ndaki geçiş merasimi ile ilgili de konuşan Erdoğan, 'TCG Anadolu, TCG Oruç Reis, TCG İstanbul, TCG Heybeliada, TCG Sancaktar, TCG Hızırreis, TCG Kalkan, TCG Alanya gibi her biri son teknolojiye sahip platformlarımızı oraya götürdük. TCG Savarano da geçit törenimizde ilk kez yerini aldı. Biz aslına sadık kalarak yenilediğimiz yatı mavi sularla tekrar buluşturduk. Gazi Mustafa Kemal'in yatını burada yakından görebileceksiniz' dedi.

'Teknofest gençliği bentleri tek tek yıkarak dolu dizgin geliyor'

TCG Anadolu'nun kapılarının ziyaretçilere açık olacağını hatırlatan Erdoğan, festivalde TCG Anadolu'da Kızılelma gibi İHA'ların yanı sıra zırhlı araçların da sergileneceğini söyledi. Gençlere seslenen Erdoğan, 'Teknofest gençliği bentleri tek tek yıkarak dolu dizgin geliyor. Onca algı çalışmasına ve provokasyona rağmen gençlerimiz kendilerine güveniyor, yarınlara umutla bakıyor. Bu kutlu yürüyüşün sancaktarı sizlersiniz. Sizler yükselen çağın öncüleri, Türkiye Yüzyılı'nın mimarlarısınız. Gelecek sizin, Türkiye sizin, hatta tüm dünya sizin. Acizlerin size hudut çizmesine asla izin vermeyin. Özgürlük istiyorsanız özünüze dönün. Gelecek istiyorsanız mazinizle barışın' ifadelerini kullandı.

'Bugün attığınız küçük adımlar gelecekte büyük başarıların kapısını açacaktır' diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Biz öncekilerden devraldığımız emaneti şanla taşıdık. Siz de bizden teslim alacağınız bayrağı çok daha yükseklere çıkaracaksınız. Son nefesime kadar sizlere güvenmeye devam edeceğim. Yarınlar bizimdir, Türkiye Cumhuriyeti'nindir. Durmayacak, sabırla çalışacağız. Terörsüz Türkiye'yi sizin için hayata geçireceğiz' sözleriyle konuşmasını tamamladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının ardından Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün manevi mirası TCG Savarona'yı ziyaret ederek, bilgiler aldı.

Öte yandan, 28-29 Ağustos'ta çeşitli yarışmalar gerçekleştirilecek. 30-31 Ağustos'ta halkın katılımına açılacak olan festival çerçevesinde, 'Mavi Vatan'ın koruyucusu olan gemiler ve festival alanı havadan görüntülendi.

17 yaşındaki Arda Özdarçın, 'Çok heyecanlıyız. Birçok Türk yapımı, yerli yapımı ürünleri görmek ve deneyimlemek bizim için de çok güzel bir deneyim. Yapılan oyun odaları, etkinlikler cidden çok güzel. Zaten Türk yapımı gemilerimizin, Türk yapımı feribotlarımızın bunların hepsini görmekte gurur verici bir şey. Bunları görmek için çok heyecanlıyız. Ülkemiz için çok gurur duyucu bir şey. Anlatmak bile çok zor aslında' dedi.

'İşi şansa bırakma gibi bir lüksümüzün olmadığının gayet bilincindeyiz'

Bugün ilk olarak 460 milyon dolar değerinde dosta güven, düşmana korku veren toplam 47 araçtan oluşan Gök Kubbe sistemlerini orduya kazandırdıklarını vurgulayan Erdoğan, 'Son yıllarda etrafımızda yaşanan sıcak çatışmalar, hava savunma ve radar sistemlerinin ne kadar mühim olduğunu ortaya koydu. İşi şansa bırakma gibi bir lüksümüzün olmadığının gayet bilincindeyiz. Çünkü kendi radarını kendi hava savunma sistemini elektronik harp yeteneklerini geliştiremeyen hiçbir ülke açık ve net söylüyorum. Mevcut güvenlik sınamaları karşısında bilhassa bölgemizde geleceğine güvenle bakamaz. Masada olmakla menüde olmak arasındaki ince çizgiyi belirleyen unsur hava savunma ve taarruz kabiliyetlerinizdir. Bu anlayışla gerekli adımların öncesinde atmaya başladığımız bu inşa ve ihya sistemi hamdolsun ciddi yol alıyor. Çok kısa sürede tüm engellere rağmen çok ciddi yol aldık. Bugün gerçekleşen teslimatlar verdiğimiz mücadelenin boşa gitmediğinin en somut delilidir' şeklinde konuştu.

'Daha fazla sayıda sistemi yeni yeteneklerle birlikte geliştirecek ve envantere kazandırmayı sürdüreceğiz'

Salona gelmeden önce sistemleri yerinde görme ve inceleme fırsatı olduğunu açıklayan Erdoğan, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

'Şunu açık yüreklilikle ifade etmek isterim ki adeta bir gövde gösterisine tanık oldum. Ürünlerimiz karşısında bu milletin bir ferdi olarak kıvanç duydum. Teslim edilecek bir adet Siper Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi ve ona bağlı 10 araç ülkemizin hava savunmasında bir dönüm noktasıdır. 3 adet Hisar Orta Menzilli Hava Savunma Sistemi ve toplam 21 araç caydırıcılığımızı orta menzilde daha da güçlendirecek. KORKUT Hava Savunma Sistemi ile erken ihbar radarlarımız sahada gözümüz ve kulağımız olarak görev yapacak. 7 adet PUHU ve 2 adet Reddet elektronik harp sistemi ise bu alanda ülkemizi bir üst lige taşıyacak. Emeği geçenleri canı gönülden tebrik ediyorum. Elbette burada durmayacak daha fazla sayıda sistemi yeni yeteneklerle birlikte geliştirecek ve envantere kazandırmayı sürdüreceğiz.'

'Sistemler sistemi Çelik Kubbe ile hava savunmasında artık farklı bir klasmana çıkacağız'

Türkiye'nin Çelik Kubbe ile hava savunmasında artık farklı bir klasmana çıkacağının altını çizen Erdoğan, 'ASELSAN'ın Çelik Kubbe'de sistem geliştirmenin yanı sıra kritik bir rolü daha var. Sahadaki bütün sistemlerin birbiriyle anlık haberleşmesini ve entegre çalışmasını sağlayacak yapay zeka destekli komuta kontrol yazılımını da ASELSAN geliştiriyor. Çelik Kubbe'nin omurgasını oluşturacak bu yazılım sayesinde sahadaki yüzlerce hava savunma sistemi tek bir sistem gibi hareket edecektir' dedi.

Savunma sanayiinde üstünde titizlikle durmaları gereken alanların en başında seri üretimin geldiğine dikkat çeken Erdoğan, 'Geliştirdiğimiz yüksek teknolojili ürünleri çok daha hızlı, verimli ve yüksek adetlerde üretmemiz şart. ASELSAN'ın ve diğer savunma şirketlerimizin son dönemde bu konuya verdiği önemi memnuniyetle takip ediyorum. Bugün açılışını yaptığımız 280 milyon dolar değerindeki 14 tesisle üretim kapasitemizi ciddi şekilde artırıyoruz. Hizmete aldığımız sessizler arasında hava savunma sistemleri tasarım ofisi radar üretim ve entegrasyon ilave tesisi ileri mühendislik malzemeler araştırma geliştirme tesisi elektro optik sistemler tasarım ofisi güdümlü mühimmat sistemleri tesisi Teknopark İstanbul Araştırma Geliştirme Merkezi ve daha birçok kritik altyapı bulunuyor. Bu tesisler yaklaşık 4 bin kişiye nitelikli istihdam sağlama yanında genç mühendislerimize yeni çalışma alanları açacaktır. Bunların da hayırlı uğurlu olmasını diliyorum' açıklamalarında bulundu.

'Oğulbey Teknoloji Üssü, 1,5 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüyle son yılların en büyük sanayi yatırımlarından biri olacaktır'

Türkiye'nin geleceğini inşa edecek dev bir yatırımın temelini attıklarını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'ASELSAN'ın ikinci 50 yılına yakışacak dev bir yerleşkede ilk betonu bugün döküyoruz. Oğulbey Teknoloji Üssü, 1,5 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüyle son yılların en büyük sanayi yatırımlarından biri olacaktır. Bu yatırım cumhuriyet tarihimizin tek seferde yapılan en büyük savunma sanayi yatırımıdır. Burası ayrıca Avrupa'nın en büyük entegre hava savunma tesisidir. Aselsan, savunma sanayimizin adeta kalbi durumunda olduğu için bu yatırım tüm sektör için kritik bir eşik olacaktır. Şu an içinde bulunduğumuz Gölbaşı Yerleşkesi, 800 dönüm büyüklüğünde bir alan' dedi.

'Yurt dışındaki tüm gençlerimizi Türkiye'nin müreffeh geleceğini birlikte inşa etmeye davet ediyoruz'

Konuşmasında 'Ana muhalefetin başını çektiği bir kesim bu ülkenin pırıl pırıl gençlerine umutsuzluk, karamsarlık kendi ülkesinden adeta nefret etmeyi aşılarken biz gençlerimize yepyeni ufuklar kazandırıyoruz' diyen Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti:

'Birileri Türk gençliğini soygunculara savunmak için sorumsuzca sokağa, boykota ve adeta şiddete çağırırken biz TEKNOFEST gençliği olarak meydanlara çağırıyoruz. Onlar gençleri kullanıp atabilecekleri sarf malzemesi olarak görürken biz milli teknoloji hamlemizin öncüleri olarak görüyoruz. Hangi görüşe, fikre, kökene mensubu olursa olsun sınırlarımız içinde ve yurt dışındaki tüm gençlerimizi dünya markası şirketlerimizde Türkiye'nin müreffeh geleceğini birlikte inşa etmeye davet ediyoruz.'

ASELSAN'ın sadece bir şirket olmadığını, bir milletin hafızasında derin izler taşıyan destansı bir yolculuğun sembolü de olduğunun altını çizen Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Bundan tam 50 yıl önce, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı'nda yaşanan acı tecrübeler bize çok büyük bir ders verdi. O gün kendi silahını, kendi haberleşme sistemini üretemeyen bir milletin nasıl ağır bedeller ödediğini gördük. İşte o gün, milletimizin vicdanında bir kıvılcım çaktı ve o kıvılcım 1975'te kurulan ASELSAN ile dev bir meşaleye dönüştü. Bir avuç idealist mühendisin 50 sene önce mütevazi imkanlarla attığı adım bugün 11 araştırma-geliştirme merkezine 12 bin 500'ten fazla çalışana dünyanın en hızlı büyüyen 10 savunma sanayi şirketinden biri haline geldi. Sadece ASELSAN değil, diğer şirketlerimizde gerçekten göğsümüzü kabartan birçok başarılı projeye imza attılar. Geliştirilen her projede ASELSAN HAVELSAN, ROKETSAN, BAYKAR, TUSAŞ, BMC gibi kıvanç kaynağımız olan büyük şirketlerimizin yanı sıra binlerce KOBİ'miz de görev alıyor. İrili ufaklı bu firmalarda 100 binden fazla insanımız istihdam ediliyor. Bugün kahraman ordumuzun ihtiyaçlarını yüzde 80'lere varan oranlarda yerli sistemlerle karşılıyoruz. Böylece normalde yurt dışına gidecek büyük bir kaynağın ülkemizde kalmasını sağlıyoruz. Ayrıca sistemlerimizi Dost ve müttefiklerimizin de kullanımına sunuyor. Diplomatik etkinliğimizi artırıyoruz' ifadelerine yer verdi.

'Ekonomideki istiklal savaşımızı da kazanmak için yüksek katma değerli ürünleri geliştirmeli ve dünyaya ihraç etmeliyiz'

Geçen yıl 7 milyar doları aşan bir ihracat gerçekleştirildiğini kaydeden Erdoğan, 'Bu senede oldukça iyi gidiyoruz. Savunma ve havacılık ihracatımız temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 128,9 artışla 989,6 milyon dolara ulaştı. Ocak-temmuz döneminde toplam ihracat yüzde 38,6 artarak, 4 milyar 591 milyon dolara yükseldi. Bunlar fevkalade gurur verici rakamlar. Yakaladığımız ivmeyi dikkate alınca birkaç sene içinde inşallah 20 milyar dolar seviyesini yakalayacağımıza inanıyorum. Ülke olarak ekonomideki istiklal savaşımızı da kazanmak için yüksek katma değerli ürünleri geliştirmeli ve dünyaya ihraç etmeliyiz. Bugün birçok Avrupa ülkesi savunma sanayinin öneminin yeniden farkına varıyor. Yıllarca savunma sanayi ölü yatırım tezini dillendirenler bugün nasıl biz de bu yarışta yerimizi alırız telaşıyla adeta kendilerini paralıyor. Biz ise hamdolsun daha rahatız. Eksiklerimiz yok mu? Var. Onları da süratle tamamlıyoruz. Kendimizi sürekli geliştiriyoruz, doğru yoldayız ve iyi durumdayız. İnşallah daha da iyi olacağız. İnsanımıza, gençlerimize, mühendislerimize güveniyoruz. ASELSAN'a güveniyoruz. Bütün şirketlerimize güveniyoruz. Savunma sanayimizin bize çok daha mutlu, çok daha gururlu günler yaşatacağını biliyoruz' açıklamasında bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, açılış törenine katılmadan önce Çelik Kubbe sistemlerini inceledi. Programa Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Büyükgümüş ve Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar katıldı. Programa katılan basın mensuplarına envantere alınan Çelik Kubbe de tanıtıldı.

Test görüntülerini Next Sosyal uygulamasından paylaşan Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, 'Bayraktar #KIZILELMA PT-4, AB Kalkışlı Aerodinamik Sistem Tanımlama Testi' ifadelerini kullandı.

Bakan Kacır, '23 yıl önce 36 milyar dolar olan yıllık ürün ihracatımız, gelişmiş sanayi altyapımız, esnek üretim kabiliyetimiz ve lojistik avantajlarımızla 269,4 milyar dolara ulaştı. Artık güneş panelinden ticari araçlara, beyaz eşyadan demir çeliğe pek çok alanda Avrupa değer zincirlerinin en önemli halkalarından biriyiz. Bu başarı hikayesini 81 şehrimizi yatırım, istihdam, üretim ve ihracatla buluşturarak elde ettik. Bereketli topraklarıyla, kadim tarihiyle Bingöl'ümüz de kalkınma ve büyüme yolculuğumuzda vizyon projelerimizin merkezinde yer alıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak yatırım ortamını güçlendiren teşvik mekanizmalarımız ile planlı sanayi alanlarıyla, KOBİ'lerimize sağladığımız imknlarla ve bölgesel kalkınma projelerimizle Bingöl'ü kalkınmanın simge şehri haline getirdik. Bakınız geçtiğimiz 23 yılda şehrimizdeki planlı sanayi altyapısını güçlendirmek için Bingöl Organize Sanayi Bölgesi'nin üretime geçmesini sağladık. OSB'mizde bin 200'den fazla istihdam oluşturduk. Bingöl Organize Sanayi Bölgesi'nin 92 hektarlık genişleme alanının altyapı işlerini ve arıtma tesisini tamamlayarak en kısa sürede sanayicilerimizin hizmetine sunacağız' şeklinde konuştu.

Bingöl'ün büyüme ve kalkınmasında söz sahibi KOBİ'lere KOSGEB eliyle son 23 yılda 969 milyon lira destek verdiklerini dile getiren Kacır, 'Yatırım teşvik sistemimizle şehrimizde gerçekleşecek 54 milyar lira yatırımın ve 14 binden fazla istihdamın önünü açtık. Bildiğiniz üzere geçtiğimiz mayısta cumhurbaşkanımızın kararıyla yeni teşvik sistemimiz yürürlüğe girdi. Bingöl'de hayata geçecek yatırım projelerini güçlü teşvik unsurlarıyla desteklemeye; üretimi, istihdamı büyütmeye devam ediyoruz. Yeni modelimizdeki öncelikli yatırımlar kapsamında Bingöl'de yapılacak yatırımlarda istihdam edilecek çalışanların SGK işveren paylarını 12 yıl boyunca bakanlığımız karşılayacak. Yatırımın OSB'de olması halinde bu süreyi 14 yıl olarak uyguluyoruz. 10 yıl süreyle de çalışanlarımız için sigorta pirimi desteği sağlıyoruz. Şehrimizde yapılacak yatırımlarda kullanılacak krediler için finansman desteğini 24 milyon liraya çıkardık. 10,75 puan faiz/kar payı desteği sunuyoruz. Yatırımın niteliğine göre yüzde 30'a varan yatırıma katkı oranı ile vergi indirimi sağlıyoruz. Bugün de Fırat Kalkınma Ajansımız eliyle şehrimizin büyüme ve kalkınma yolculuğunda her biri birer kilometre taşı olan, toplam bütçesi 343 milyon lirayı aşan 12 projeyi hayata geçirmenin gurur ve heyecanını yaşıyoruz' ifadelerini kullandı.

Muadillerinden 3 kat daha güçlü bir ürün olma özelliğini taşıyor. GAZAP, F-16 ve F-4'te kullanılabilecek. Parçacıklı yapısı sayesinde patlama sırasında parçacıklar birbirinden ayrılarak 1 kilometrelik alana dağılıyor. MK84 uçak mühimmatı olan 'GAZAP' büyük basınç etkisi oluşturuyor. GAZAP mühimmatı muadili olan standart mühimmatlardan 3 kat daha güçlü. 1 kilometrelik bir yarı çapa dağılan GAZAP bölgedeki bütün unsurlara etki etme gücüne sahip. Öte yandan Geniş alanda etkisi olan GAZAP mühimmatı da dünya basınında geniş yankı uyandırdı.

'Tam bağımsız Türkiye için araştırmayı, geliştirmeyi ve üretmeyi sürdüreceğiz'

Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci yaptığı açıklamada, 'Bugün sizlerle paylaşacağımız ürünler aslında Roketsan'ın hem de ülkemizin savunma sanayiinin gelmiş olduğunu göstermesi nedeniyle çok önemli. Hem bizim silahlı kuvvetlerimize hem dost ve kardeş ülkelerin silahlı kuvvetlerine çok ciddi caydırıcı gücü olan ürünleri bugün sizlerle beraber tanıtacağız. Bunlardan ilki hava hava füzemiz GÖKBORA. Görüş ötesi bir füze. Bu füze özellikle KAAN platformumuzun ve KIZILELMA platformumuzun iç istasyonunundan fırlatılacak. Görüş ötesi özellikleriyle 100 binin üzerindeki hedefi tespit edip imha etme yeteneğine sahip olacak. Eren mühimmatımız özellikle hava hedeflerine ve yer hedeflerine angaje olabilen çoklu özelliklere sahip' dedi.

Roketsan'ın fuarda lansmanını gerçekleştirdiği ürünler büyük beğeni topladı.

Roketsan 6 yeni sistemini ilk kez IDEF 2025'te sergiliyor

AKATA Kapsüllü ATMACA: Türk Silahlı Kuvvetlerinin envanterinde bulunan ATMACA Gemisavar Füzesi'nin denizaltından atılacak versiyonu olan AKATA Kapsüllü ATMACA ile Türkiye, dünyada sayılı ülkenin sahip olduğu su altından güdümlü mermi atış kabiliyetini kazanacak. Üstün teknoloji ile donatılan AKATA, 250 kilometreyi aşan menzili ve yüksek patlayıcılı parçacık etkili harp başlığı ile mavi vatanın savunmasına güç katacak.

Görüş Menzili Ötesi Havadan Havaya Füze: GÖKBORA ise insanlı ve insansız savaş uçağı platformanlarında düşman hedeflere karşı bitirici bir rol alacak. GÖKBORA üstün güdüm yeteneği ve 100 deniz milini aşan menzili ile havadan gelecek her türlü tehdide cevap verebilecek yetenekte bir sistem olarak hava kuvvetlerinin en önemli vurucu güçlerinden biri olacak.

TAYFUN BLOK-4 Hipersonik Füze: Türkiye'nin en uzun menzilli ve milli imkanlarla üretilmiş balistik füzesi ünvanını taşıyan TAYFUN Füzesi'nin BLOK-4 Hipersonik versiyonu da IDEF'25'te ilk kez sergilendi. TAYFUN BLOK-4 ile uzun menzillere ulaşılarak Türk savunma sanayisinde bir rekora daha imza atılıyor. 7 tonun üzerinde bir ağırlığa sahip olacak TAYFUN'un bu yeni versiyonu, çok maksatlı harp başlığı ile hava savunma sistemleri, komuta kontrol merkezleri, askeri hangarlar, kritik askeri tesisler gibi birçok stratejik hedefi kilometrelerce öteden yok edebilecek.

EREN Yüksek Hızlı Çok Amaçlı Dolanan Mühimmat: SİHA, helikopter, kara araçları, yer konuşlu sistemler ve deniz platformlarından atılarak düşük hızda seyreden hava unsurları, zırhlı/zırhsız yer hedefleri ve anti-personel olarak kullanılabilecek EREN, üstün güdüm yeteneği, uzun havada kalış süresi ve 100 kilometrenin üzerinde menziliyle bu alandaki önemli bir ihtiyacı karşılayacak.

300 ER: Jet ve SİHA platformlarına entegre edilerek bırakma irtifa ve hızına göre 500 km'nin üzerinde menzili ile stratejik hedefleri, atıcı platformun düşman hava savunma unsurlarının tehdit alanına girmeden, kısa sürede etki altına alabilen, havadan atılan balistik bir füze sistemidir. 300 ER, hedef tiplerine göre çeşitlendirilebilir güdüm yöntemlerine ve harp başlıklarına sahip olacaktır. Katı yakıtlı itki sistemi sayesinde hedefleri kısa zamanda, yüksek süratle ve yüksek hassasiyetle etki altına alabilecektir.

ŞİMŞEK-2 Uydu Fırlatma Aracı: ŞİMŞEK-1 Uydu Fırlatma Aracı'nın ilk fırlatma testini 2027'de gerçekleştirmeyi planlayan Roketsan, 1.500 kilogram ağırlığındaki uyduları 700+ kilometre irtifadaki güneş eşzamanlı yörüngeye yerleştirmek üzere geliştirdiği ŞİMŞEK-2 Uydu Fırlatma Aracı ile de Türkiye'yi uzay liginde daha da yükseklere taşımayı hedefliyor.

Tek mil üzerine kurulu ve iki adet General Electric LM2500 gaz türbiniyle donatılan gemi, 41 bin beygir güce ulaşabiliyor. Saatte 29 knot'un üzerinde hız yapabilen fırkateyn, uzun süreli görevleri başarıyla yerine getirebiliyor. Yaklaşık 200 kişilik mürettebat kapasitesiyle denizde aylarca kesintisiz operasyon icra edebiliyor. Donanım bakımından ise gemi hava, seahawk su üstü harbi ve denizaltı tehditlerine karşı çok yönlü savunma kabiliyeti sunuyor.

Yerli sistemler ile donatıldı

Radar ve elektronik harp sistemleri bakımından da gelişmiş özellikler taşıyan gemi, Türk savunma sanayisinin geliştirdiği yerli savaş yönetim sistemi GENESİS ile modernize ediliyor.

Link-11 ve Link-16 gibi taktik veri bağlantı sistemleri sayesinde NATO görevlerine tam uyum sağlıyor. TCG Gelibolu, çift helikopter hangarı ve uçuş güvertesiyle deniz karakol helikopterlerini barındırma imkanı sunuyor. Özellikle S-70B Seahawk helikopterleriyle su üstü harbi ve denizaltı savunma harbi görevlerinde aktif rol alıyor.

Türkiye'den ABD'ye ikmalsiz ulaşım

Gemi hakkında bilgi veren TCG Gelibolu Komutanı Deniz Albay Arda Ceylan, 'Gemimiz, donanmamız envanterinde bulunan, son derece gelişmiş sistemlere sahip, 8 adet gabya sınıfı firkateynden biridir. 1999 yılında Türk bayrağı toka edilerek hizmete giren gemimiz, adını şanlı Çanakkale destanının, kahramanlıklarla yazıldığı topraklardan almıştır.

Sloganımız; Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları tarafından yazılan, Çanakkale destanı ve gemimizin ruhuyla özdeşleşen simgelerin bir bütünü olarak, geçmişten geleceğe denizlerin gururudur. TCG Gelibolu'da 200 civarı personel görev yapmaktadır. Toplam 4 bin 100 ton deplasmana sahip TCG Gelibolu, yaklaşık 138 metre boyu, 14 metre genişliği ile donanmamızın en büyük savaş gemilerinden birisidir. Gemimiz başta milli imkanlar ile geliştirilen, genesis komuta kontrol sistemi olmak üzere, gelişmiş silah ve sistemleri ile hava savunma, su üstü harbi, deniz altı savunma harbi gibi temel harp nevilerini aynı anda icra edebilmekte ve 2 adet helikopteri konuşlandırabilmektedir. TCG Gelibolu 5 bin 400 deniz mili seyir siası ve 60 günlük erzak kapasitesi ile ikmal yapmaksızın, Türkiye'den ABD'ye intikal etme yeteneğine sahiptir' dedi.

Gemide, savaş sistemlerinin yanı sıra personelin rahat bir şekilde görev yapması için tüm sosyal imkanlar da bulunuyor. Subay, astsubay salonlarının yer aldığı gemide personel kitap okuyor, satranç oynuyor, spor yapıyor.

Daha önce bu iki düzenlemelerin geçerlilik süresinin 1 Temmuz 2025 tarihine kadar uzatıldığı hatırlatılarak, Ticaret Bakanlığı tarafından bugüne kadar yürütülen denetim ve uygulamalar kapsamında; 6 ay-6 bin km kuralına aykırı hareket eden otomobil yetkili bayileri ve oto galerilere yaklaşık 53 milyon lira, ilan kısıtlamasına aykırı hareket eden kişi ve işletmelere ise yaklaşık 93 milyon lira idari para cezası uygulandığı açıklandı.

6 ay-6 bin km kuralı 1 Ocak 2026 tarihine kadar 6 ay daha uzatıldı

Açıklamada, yapılan analizler ve piyasa gözlemleri doğrultusunda, söz konusu düzenlemelerin, spekülatif fiyat artışlarını engelleme, stokçulukla mücadele, haksız kazançları önleme ve tüketici mağduriyetlerini azaltma konularında etkili olduğunun görüldüğü ve bu doğrultuda, hem 6 ay-6 bin km kuralının hem de ilan kısıtlamasının süresi, 1 Ocak 2026 tarihine kadar 6 ay daha uzatılmasına karar verildiği bildirildi.
Bu çerçevede ikinci el taşıt ticareti yetki belgesi sahipleri için uygulama aynı şekilde devam edecek olup, yetki belgesi olmaksızın, bir takvim yılı içerisinde üç ve üzeri ikinci el taşıt satan tüm gerçek ve tüzel kişiler de kapsama dahil edileceği açıklandı. Aynı zamanda noterliklerin, söz konusu satışları engellemeye devam edeceği ve denetimlerin süreceği bildirildi.
Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı açıklama kapsamında otomotiv sektöründe fiyat istikrarını sağlamak, adil ve dengeli bir piyasa yapısını güçlendirmek, tüketici haklarını korumak amacıyla mevzuat düzenlemelerini titizlikle sürdürüleceğini, gerektiğinde ilave tedbirlerin hayata geçirilmesi yönünde de değerlendirmelerde bulunulmaya devam edileceğini vurgulandı.

Sahte ilanlara karşı kararlı mücadele: Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kuruldu

Otomotiv sektöründe sahte taşıt ilanlarının, spekülatif fiyat artışlarının ve tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla Ticaret Bakanlığınca 31 Ağustos 2023 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliğiyle ilan platformlarına kimlik ve yetki doğrulaması yükümlülüğü getirildiği hatırlatılarak 'Bu yükümlülüklerin hayata geçirilebilmesini teminen Ticaret Bakanlığımız tarafından Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kurulmuştur. Bu çerçevede, ilan platformlarının EİDS'ye entegrasyonu sayesinde, 1 Kasım 2023 tarihinden itibaren taşıt ilanlarında kimlik doğrulaması yapılmakta olup, kimlik bilgilerini doğrulamayan kişilerin ilan platformları üzerinden ilan vermelerinin önüne geçilmiştir' ifadesi kullanıldı.EİDS Yetki Doğrulama Uygulaması tüm taşıt ilanlarını kapsayacak şekilde 16 Haziran 2025 itibarıyla uygulamaya alındı.

Açıklama şöyle devam etti:

'EİDS'nin ikinci aşaması olan yetki doğrulaması 7 Nisan 2025 tarihi itibarıyla yalnızca model yılı 2023, 2024 ve 2025 olan taşıt ilanları için uygulamaya alınmıştı. 16 Haziran 2025 bu ay itibarıyla ise EİDS yetki doğrulama uygulaması tüm taşıt ilanlarında zorunlu hale getirilmiştir. Böylece, EİDS yetki doğrulama uygulaması ile ilanlar sadece taşıt sahibince yetkilendirilen yetki belgeli oto galeriler veya taşıt sahibi, taşıt sahibinin 1. ve 2. derece kan hısımları ve eşi tarafından verilebilecek, yetkisiz kişilerce ilan girişi yapılamayacaktır. Ticaret Bakanlığı olarak otomotiv piyasasında yaşanan spekülatif fiyat oluşumları ile tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi ve sektörde adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının tesis edilmesine yönelik faaliyetlerimizi kararlılıkla sürdürmekteyiz.'

Kayserililere güvenli ve konforlu bir ulaşım hizmeti sunmak için altyapısını geliştirerek hizmet ağını genişleten Büyükşehir Belediyesi Ulaşım A.Ş. Kayserililere hızlı, güvenli ve konforlu bir şekilde kesintisiz toplu taşıma hizmeti vermeyi sürdürüyor.

Büyükşehir, 6 Yılda 813 Milyonu Aşkın Yolcu Taşıdı

Raylı Sistem Hatları ve tramvay araçlarının yanında içerisinde elektrikli otobüslerinden yer aldığı güçlü otobüs filosu ile Kayserililere güvenli, konforlu ve hızlı bir ulaşım hizmeti veren Büyükşehir Belediyesi Ulaşım A.Ş., 6 yıllık süreçte raylı sistem hatlarında 243 milyon 163 bin 696, otobüs hatlarında ise 569 milyon 986 bin 222 yolcu olmak üzere toplam 813 milyon 149 bin 918 yolcuya hizmet verdi.

Raylı Sisteme 2 Yeni Hat Eklendi

Raylı sistem ağını genişleterek şehrin dört tarafını demir ağlarla ören Büyükşehir Ulaşım A.Ş., 7 kilometre uzunluğa sahip 11 istasyonlu Anafartalar-Şehir Hastanesi-Mobilyakent T3 hattı ile 6 kilometre uzunluğunda 9 istasyondan oluşan Şehit Furkan Doğan – Anayurt T4 hattını hizmete aldı. Büyükşehir ayrıca yeni hatların ihtiyacı olan 11 adet tramvayı da raylı sistem filosuna ekledi.

Öte yandan raylı sistem araçlarında vatandaşların konforlu bir şekilde seyahat etmeleri için her detayı düşünen Büyükşehir Ulaşım A.Ş. ücretsiz wifi hizmetini de tramvaylarda aktif hale getirdi.

Ulaşım Sektöründe Bir İlk

Kayseri Büyükşehir Belediyesi, Türkiye'de toplu ulaşım sektöründeki ilk RES projesi olma özelliğine sahip ve toplu ulaşımın enerji ihtiyacını karşılayacak 3 türbinden oluşan Rüzgr Enerji Santrali'ni hayata geçirdi.

Rüzgr enerjisinden, gelecek nesiller için sürdürülebilir çevreci ulaşım hedefinde olan Kayseri Büyükşehir Belediyesi, bu projeyle toplu ulaşım hizmetlerinde kendi kaynaklarını kullanarak enerji üretimi için gayret ederken, 21 megawatt gücünde, yıllık 60 milyon kilovat/saat elektrik üretecek.

Ayrıca, 2 megawatt gücünde 3 bin 272 panelden oluşan Güneş Enerji Santrali (GES) de kuran Büyükşehir, bu santralden de 3 milyon kilovat/saat elektrik üretiyor.

İmza attığı dev yatırımlar ile ulaşımda temiz enerji hedefine adım adım yürüyen Kayseri Büyükşehir Belediyesi, Avrasya'nın en prestijli ulaşım konferanslarından olan Ulaşımda Temiz Enerjili Araçlar Avrasya Konferansına ev sahipliği yaptı.

Gittiğin Kadar Öde Projesi Başladı

Kayseri Büyükşehir Belediyesi, raylı sistem ulaşımında yeni bir dönemi de başlattı. 'Gittiğin Kadar Öde' uygulaması 2 Haziran Pazartesi günü raylı sistemde devreye alındı.

Güçlü Otobüs Filosu

Büyükşehir belediyesi, otobüs filosunun gücünü arttırmak için 26 adet 8,5 metrelik otobüs, 13 adet 18 metre uzunluğunda dizel otobüs, 16 adet elektrikli otobüs olmak üzere 55 adet otobüsü Ulaşım A.Ş. bünyesine kattı.

Aktarma noktalarını kullanarak seyahat eden vatandaşların konforunu da düşünen Büyükşehir, aktarma noktalarında 9 adet kapalı durak düzenlemesi yaparken, Develi, Tomarza ve Bünyan ilçe yolcuları için Yoğunburç Mini Terminal binasını da düzenleyerek hizmete açtı.

Kart38 Online İşlemler

Her alanda olduğu gibi ulaşım alanında da teknolojik yenilikleri takip eden Kayseri Büyükşehir Belediyesi, vatandaşların toplu taşıma kullanımını kolaylaştırmak için Kart38 Online İşlemler sistemini hizmete aldı. Diğer taraftan kentin muhtelif bölgelerinde otomatik kart dolum cihazları ile hizmet veren Ulaşım A.Ş., 2019 yılında 56 olan cihaz sayısını 105'e çıkardı.

Ulaşım A.Ş. vatandaşlara hizmet verdiği otoparklarda da büyük bir kolaylık sağlıyor. Ulaşım A.Ş. otoparklarını kullanan araç sahipleri, burada kredi kartı ile ödeme yapabilirken www.kayseriulasim.com internet sitesinden de abonelik, borç sorgu ve ödeme gibi işlemlerini rahatlıkla gerçekleştirebiliyor. Ulaşım A.Ş. yine otoparkları kullanmak isteyen sürücülere yeni uygulamalarından biri olan ve 4 noktada hizmet verdiği Park Et Vale hizmeti ile de ayrı bir kolaylık sağlıyor.

Öğrenci Dostu Büyükşehir'den indirimli Abonman Kart

Öğrenci ve genç dostu Başkan Büyükkılıç'ın talimatları doğrultusunda, avantajlı fiyatı ve aylık 150 biniş imknı sunan indirimli abonman kart uygulamasını hayata geçiren Ulaşım A.Ş.'nin bu hizmetinden 60 bin 141 öğrenci faydalanıyor.

Türkiye'nin İlk ve Aktif En Büyük Paylaşımlı Bisiklet Sistemi: 'Kaybis'

İstasyon sayısını 6 yılda 51'den 91'e yükselterek Türkiye'nin ilk ve aktif en büyük paylaşımlı bisiklet sistemi olan Kaybis ile Kayserililerin yoğun ilgisini çeken Ulaşım A.Ş., Yozgat, Kilis, Aksaray ve Kırklareli gibi şehirlere de sistemin satışını yapma başarısı göstererek toplam 8 şehirde vatandaşların kullanımına sundu.

Çocuklara Toplu Taşıma Eğitimi

Küçük yaşlardan itibaren insanların toplu taşıma kurallarını içselleştirmesi amacıyla, Ulaşım A.Ş. tarafından 75 okuldan toplam 35 bin öğrenciye uygulamalı olarak toplu taşıma eğitimleri verildi.

24 Saat, Kesintisiz, Hızlı, Erişilebilir ve Güvenli Hizmet

Gelişen ve büyüyen Kayseri'nin toplu taşıma altyapısını da ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirmeyi sürdüren Ulaşım A.Ş. hız ve konfor için 7 çevresel hat oluşturdu. 24 saat kesintisiz hizmet için gece seferleri uygulamasını da başlatan Büyükşehir Ulaşım A.Ş., raylı sistem araçlarına engelli vatandaşların erişimini kolaylaştıracak uygulamalar da yaptı.

Ekonomiye 120 Milyon TL'lik Katkı

Raylı sistem araçlarının yedek parçalarını tamamen yerli olarak üretebilme kabiliyetine sahip Ulaşım A.Ş., bünyesindeki mühendisleri ile tasarladığı ve Türk sanayi iş birliği ürettiği parçalarla ekonomiye 120 milyon TL'lik yerli üretim faydası sağladı.

Kayseri Büyükşehir Belediyesi Ulaşım A.Ş., sağlam ulaşım altyapısı, temiz ve yenilenebilir enerji yatırımları, yerli üretimleri ve yenilikçi projeleri ile Kayseri'nin toplu taşıma hizmet kalitesini arttırmaya devam edecek.

Osman Gazi Platformunun Karadeniz'deki mevcut doğal gaz üretimini 2 katına çıkaracağını vurgulayan Altun, 'Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'nda doğal gaz üretimimizi 2 katına çıkaracak olan Osman Gazi, Karadeniz'deki 20 yıllık görevi için 1 yıl sonra görev yerinde olacak. Osman Gazi yüzer doğal gaz üretim platformunda işlenen doğal gaz, 161 kilometrelik hat üzerinden karaya ulaştırılarak kullanıma hazır halde ulusal şebekeye verilecek. 2026'nın ortasında görev yapmaya başlayacak olan Osman Gazi Platformu ile Karadeniz'deki mevcut doğal gaz üretimi 2 katına, günlük 20 milyon metreküpe çıkacak. Böylece ülkemizdeki yaklaşık 8 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacı Karadeniz'den karşılanmış olacak. Şimdiden ülkemize ve milletimize hayırlı olsun. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın işaret ettiği üzere, enerjide tam bağımsız Türkiye hedefine ulaşana kadar durmadan, dinlenmeden, engellemelere aldırmadan yola devam edeceğiz' dedi.

8 milyon hanenin doğalgaz ihtiyacını karşılayacak

Enerji alanında Türkiye'ye büyük katkı sağlaması beklenen 'Osman Gazi' platformu, Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'nda görev alacak. Halihazırda günlük 9,5 milyon metreküp olan doğalgaz üretimini iki katına çıkararak 20 milyon metreküpe ulaştırması hedefleniyor. Bu artış sayesinde yaklaşık 8 milyon hanenin doğalgaz ihtiyacı karşılanabilecek. Toplam 298,5 metre uzunluğa, 56 metre genişliğe ve 29,5 metre derinliğe sahip olan dev platform, 140 kişilik personel kapasitesiyle çalışacak. İşlenen doğalgaz, deniz altından karaya uzanacak 161 kilometrelik ana gaz iletim hattı ile ulusal şebekeye aktarılacak.

'Şasi numarası 3 yerden kontrol edilmeli'

Dolandırıcıların son zamanlarda trend hale getirdiği yöntemi anlatan Ekspertiz Uzmanı Şenol Uysal, 'Öncelikle vatandaşlar araçlarını tanıdık ve bilindik bir yere ekspertize götürmeleri lazım. Ekspertizde yapılması gereken şey, şasi numaralarını beyinden kontrol etmeleri lazım ve araç üzerindeki şasi numaraları, motor, kaportada ve beyinde olur. Şasi numarasını 3 yerden kontrol etmeleri lazım, çünkü değişiklikler olabilir. Şasi numaralarının etraflarında kesme var mı, ekleme var mı, bunları kendileri görmeli, bu noktalara kesinlikle bakılması lazım. Bu yönde vatandaşlar daha dikkatli olmalı. Ekspertiz uzmanlarının da dikkatli olması lazım. Herhangi bir müdahale olduğu zaman emniyete müracaat ediyoruz, aracın bu şekilde piyasadan çekilmesini sağlıyoruz' dedi.

'Şasi numarası uydurularak piyasaya ikiz araç olarak sürülüyor'

Deprem bölgelerinden halen araçların dolandırıcılar tarafından tercih edildiğine değinen Şenol Uysal, 'Kontrol ettiğimiz araçlar üzerinde karşılaştığımız olaylardan bazıları ise, deprem bölgelerinden ezilen araçların, şasi numaraları bilhassa kesilerek geliyor. O şasinin uydurularak piyasaya ikiz araç olarak sürülüyor. Plakalar, şasi numaraları kontrol edilmeli. Böyle birkaç tane biz burada rastladık ve araç alacak vatandaşlarımızı uyardık. Kimsenin canı yanmasın, kimse haksız kazanç sağlamasın. Bu olaylar resmen dolandırıcılıktır, bunun için vatandaşların daha dikkatli olması gerekiyor' şeklinde konuştu.

'CTech'in ürettiği TTM Alt Sistemi ekipmanında yüzde 90 üzerinde bir yerlilik var'

Uydu ile tüm iletişimin TTM Alt Sistemi üzerinden yürütüldüğünü ifade eden Fırat, 'Yaptığımız sisteme sıfırdan başladık. TTM Alt Sistemi'ni geliştirirken, yaklaşık 20–25 yıllık bir kullanım sürecinde hiçbir aksama yaşanmaması gerektiğini bilerek hareket ettik. Kontrol iletişiminin uzun yıllar boyunca kesintisiz ve sürdürülebilir şekilde sağlanması bu sistemin temel gerekliliği. Burada sadece klasik anlamda veri haberleşmesinden değil, aynı zamanda sinyal ve güç iletiminden söz ediyoruz. Bu sinyal iletimi, günlük yaşamda alışık olduğumuz haberleşmeden çok daha farklı ve karmaşık. Uydunun yörüngesi yaklaşık 36 bin 500 kilometre mesafede ve bu mesafeye düzenli iletişim sağlanıyor. TÜRKSAT 6A yörüngesine ulaşmadan önce, dünyadan yaklaşık 70 bin kilometre kadar uzaklaştı. Bu süreç boyunca da iletişim kesintisiz sürdü. Tüm bu iletişim, bizim geliştirdiğimiz TTM Alt Sistemi üzerinden gerçekleştirildi. Bu sistemin içerisinde yaklaşık 14–15 farklı ekipman bulunuyor. Bu ekipmanlar farklı boyutlarda ve işlevlerde olup, yüzde 90 üzeri CTech tarafından yerli olarak tasarlandı ve üretildi. CTech olarak geliştirdiğimiz TTM Alt Sistemi ekipmanları, yaklaşık yüzde 90 oranında yerlilik oranına sahip' diye konuştu.

'15 kişiye yakın bir ekip çalıştı'

Test aşamasından bahseden Fırat 'Tasarım, üretim ve montaj süreçlerinin tamamı CTech tarafından gerçekleştirildi. 'Dalga kılavuzu' dediğimiz çok kritik ekipmanlar var. Bu parçalar, alıcı, verici ve antenler arasındaki sinyal iletimini sağlıyor ve son derece hassas bileşenler. 2014 yılından itibaren tüm ekipler bu projede çalışmaya başladı. Bizim tarafımızda, projenin seyrine göre zaman zaman değişmekle birlikte, ortalama 15 kişilik bir ekip görev aldı. Bu sistemleri geliştirirken özel tasarımlar yapmanız gerekiyor. Çoğu zaman bu tasarımlar tek sefere mahsus oluyor ve ciddi bir detay yönetimi gerektiriyor. Tüm bu unsurları, TTM Alt Sistemi'ni geliştirirken dikkate aldık. Burada en önemli hususlardan biri, uzayın çevresel şartlarıdır. Yaptığınız tüm tasarımların ve ürettiğiniz tüm devrelerin, çok geniş sıcaklık aralıklarında sorunsuz çalışması gerekiyor. Eksi 150 dereceden artı 200 dereceye kadar değişen bu ekstrem şartlara dayanıklı olmak zorundalar. Bir bileşeni tasarladıktan sonra, testlerini gerçekleştirmek için ısıl vakum haznesi diye adlandırılan özel bir test sisteminin içerisine yerleştiriyoruz. Bu haznede, 'termal döngü' adını verdiğimiz bir süreç uygulanıyor. Örneğin sıcaklık 200 dereceye kadar çıkıyor, burada belirli bir süre kalıyor, ardından hızla -150 dereceye düşürülüyor ve bu döngü test standartlarına uygun olacak şekilde tekrarlanıyor. Tüm bu test prosedürlerini bilmek ve doğru uygulamak bile uzay mühendisliği açısından son derece önemli bir birikim gerektiriyor. Gözle görülmeyen ama sistemin en kritik parçalarından biri olan yazılım da bu sürecin merkezinde yer alıyor. Hibrit devreleri istenilen hassasiyette ve performansta tasarlamak ve üretmek için mühendis arkadaşlarımız yıllarını bu işe adadı. Milletimizin bu projeden büyük bir beklentisi var. Burada yapılacak en küçük bir hata, gösterilecek en ufak bir tolerans, tüm emeğin boşa gitmesine neden olabilir. İşte bu bilinç ve sorumlulukla tüm ekip arkadaşlarımız büyük bir özveriyle çalıştı' şeklinde konuştu.

'67'inci dakika da ilk sinyalin haberi geldi, Sinyal sürekli alınıyor'

Fırlatmadan sonra sinyal bekledikleri anda yaşadıkları heyecanı anlatan Cüneyt Fırat, ' Devrelerden gelecek sinyal çok çok kritikti. Fırlatılma anından itibaren biz 75 dakika içerisinde sinyali bekliyorduk. Heyecanımız çok yüksekti mesuliyetimizde çok yüksekti. Çok şükür 67'inci dakika da yani 75'e gitmeden ilk sinyalin haberi geldi. Sinyal TÜBİTAK UZAY bünyesinde kurulan bir merkezden takip ekiliyordu. Bir grup arkadaşımız oradaydı. Bir grup arkadaşımız o merkezde, bir grup arkadaşımız ise fırlatma merkezindeydi. Bu sistem, uydunun kontrolünü sağladığı için fırlatmanın ilk anından itibaren açık olan bir sistem. Son derece kritik bir yapıdan bahsediyoruz. Devredeki en küçük parçanın bile çalışmaması, uydunun işlevini kaybetmesine yol açabilir. Elbette bu durumlara karşı önlem olarak yedekli sistemler de devreye alındı. Tüm yapı, risk yönetimi çerçevesinde tasarlandı. Her halükrda bizim sistemimiz sürekli devredeydi ve sinyal hl kesintisiz olarak alınıyor' dedi.

Fırat, Telemetri, Telekomut ve Mesafe Ölçüm Alt Sistemi'nin uydu kontrolündeki kritik rolüne ilişkin şunları söyledi: 'TÜRKSAT, yer istasyonundan uyduda bir manevra yaptırmak, üzerindeki herhangi bir yazılımı çalıştırmak ya da parametreleri değiştirmek isterse, bu işlemlerin tamamı bizim geliştirdiğimiz haberleşme linki üzerinden gerçekleşiyor. Zaman zaman uydu, Dünya'nın çekim alanı, diğer kuvvet etkileri ve dönüş hareketi nedeniyle bulunduğu konumdan çok hafif şekilde kayabiliyor. Bu durumda TÜRKSAT, uyduyu belirli bir manevra ile tekrar konumuna çekiyor. Bu tür bir manevra yapılacaksa, kontrol merkezine uydunun tüm verileri anlık olarak iletiliyor. Normal şartlarda uydu sabit kalıyor ve hareket etmiyor; ancak manevra yapılacağı zaman, üzerindeki sistemler devreye giriyor. Uydunun ortasında bir yakıt tankı bulunuyor ve sıvı yakıtla çalışan bu sistem, verilen komutlara göre hangi yönden nasıl bir manevra yapılacağını otomatik olarak hesaplıyor. TÜRKSAT mühendisleri, yer istasyonundan bu manevraları gerçekleştirecek komutları hazırlıyor ve bu komutlar, sinyaller aracılığıyla bizim sistemimiz üzerinden uyduya ulaştırılıyor.'

'Telemetri, Telekomut ve Mesafe Ölçüm Alt Sistemi uydunun can damarlarından bir tanesi'

Telemetri, Telekomut ve Mesafe Ölçüm Alt Sistemi'nin uydunun can damarlarından biri olduğunu belirten Fırat, 'Bu sistem, uydu üzerinden bir işlem yapılmak istendiğinde, yer istasyonundan gönderilen komutların uydu bilgisayarına iletilmesini sağlar. İletilen komutlar, uydunun diğer alt sistemlerinin çalışmasını tetikler ve uydu üzerinde istenilen ayarlamaların gerçekleştirilmesini sağlar. Mesafe Ölçüm Alt Sistemi, kritik işlevi nedeniyle uydunun temel hayatî yapılarından biridir. Genellikle veri iletiminden bahsediyoruz ancak bu sistemin bir diğer önemli görevi de uydunun konum bilgisini sağlamaktır. İsminden de anlaşılacağı üzere, sistem sürekli olarak mesafe ölçüm sinyalleri gönderir. Yeryüzünden gelen bu veriler sayesinde, uydunun hangi mesafede bulunduğu hassas şekilde hesaplanabilir. Bu da yer kontrol operatörlerinin sağlıklı manevra ve görev planlaması yapabilmesini mümkün kılar' dedi.

Söz konusu platform 298,5 metre uzunluğa, 56 metre genişliğe ve 29,5 metre derinliğe sahip. Toplam 140 kişilik personel kapasiteli platformun maksimum gaz işleme kapasitesi 10,5 milyon metreküp, maksimum gaz transfer kapasitesi ise 10 milyon metreküp olarak hesaplanıyor. Platformdan karaya ana gaz iletim hattı uzunluğu 161 kilometre olarak hesaplanıyor. Platformda işlenen gaz bu hat üzerinden karaya ulaştırılarak kullanıma hazır halde ulusal şebekeye verilecek.

Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu, 26 Eylül 2024'te Çanakkale'de bir tersanede yenileme faaliyetleri kapsamında kuru havuza alınmıştı ve yaklaşık 8 ay burada kaldı. Tersanesindeki faaliyetlerini tamamlayan Osman Gazi, 29 Mayıs'ta İstanbul'un Fethi'nin yıl dönümünde İstanbul Boğazı'ndan geçecek.

Platform, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Dolmabahçe Sarayı'ndan Karadeniz'e uğurlanacak. Boğaz geçişi yaklaşık 11 saat sürecek. Geçiş esnasında platforma Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne bağlı römorkörler eşlik edecek. Platformun, 1 Haziran 2025'te Filyos Limanı'na yanaşması planlanıyor.

Karşı taraftan gelen herhangi bir sesin gerçekten o kişiden gelip gelmediğini sorgulanması gerektiğini ifade eden Darıcı, 'Yapay zeka teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte ses klonlamada ciddi bir artış meydana geldi. 3-4 saniyelik bir ses kaydı gerçeğinden ayırt edilemeyecek bir şekilde klonlanabiliyor. Ses klonlama teknolojilerindeki bu artış dolandırıcılık faaliyetlerinin de artmasına neden oluyor. Dolandırıcılık vakalarında ses klonlama teknolojilerinin kullanıldığı ve kişilerin sanki tanıdığı birinden gelen sesli mesajı ile dolandırıldığı vakalarla karşı karşıya kalıyoruz. Çeşitli uygulamalarla birlikte kişinin yüz görüntüsü dahi taklit edilebiliyor. Karşı taraftan gelen herhangi bir sesin gerçekten o kişiden gelip gelmediğini sorgulamamız gerekiyor. Bunu yapmak için ise daha önceden kendi aranızda belirlediğiniz bir şifreyi kullanabilirsiniz. Bu sayede önceden belirlediğiniz bir şifre ses klonlama dolandırıcılığına karşı sizi koruyabilir. Aynı zamanda ses klonlama, 'deepfake' teknolojisi ile geliştirilerek ünlü kişilerin sanki bir reklamın içerisinde gerçekten oynamış gibi içerikler ile de karşılaşabiliyoruz. Ünlü kişilerin yüzleri, görüntüleri ve sesleri klonlanarak oluşturulabiliyor. Bu noktada ise dikkatli olmak gerekiyor. Sosyal medya paylaşımlarında kişisel verilerinizi kullanmamaya dikkat edin. Çeşitli sosyal medya platformlarında paylaşmış olduğunuz bilgiler ve ses kayıtlarınız istenmeyen bir şekilde karşılık bulabilir' dedi.